Mehmet Demiroğlu '50 tane ANKA-3' deyip yürekleri hoplattı, ANKA-4 hakkında ilk kez konuştu

TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, seri üretim aşamasına geçen insansız hayalet uçak ANKA-3 hakkında çarpıcı açıklamalarda bulundu. Uçuş testlerinden elde edilen veriler doğrultusunda uçağın tasarımında sürekli güncellemeler yaptıklarını, ANKA-3'e son şeklini yaklaşık 2 ay önce verip CDR (Critical Design Review) safhasını tamamladıklarını anlatan Demiroğlu, "Yeni tasarım ve analizlerle biz ANKA-3'ü güncelledik. Nihaî halini 2 ay önce sonlandırdık, tasarımı dondurduk ve üretime başladık" dedi. 

2026 yılı içerisinde seri üretim modelinden 2 adet ANKA-3 inşa edileceğini söyleyen Demiroğlu, hızlı üretim anlayışı çerçevesinde otomotiv sektörünü örnek alacaklarını dile getirerek Türk Hava Kuvvetleri'nden beklediği sipariş sayısını açıkladı. SAHA İstanbul'un Youtube yayını için verdiği söyleşide Demiroğlu, çift motorlu ANKA-4 hakkında da ilk kez konuşarak şunları söyledi:

"Otomotivle seri üretim uçak farklı ama en azından yaklaşımları oraya yaklaştırabilirsek daha maliyet yetkin, daha hızlı yapabilirsek sayımız artacak. ANKA-3'ten gerçekten ümitliyiz. Çünkü her davet ettiğimiz heyet önce bir şaşırıyor onu gördüğünde ve ciddi bir sayıda ülkeden de 'bunları beraber yapalım, burada üretelim, bir sonrakini beraber geliştirelim' teklifleri duyuyoruz. 

Ama biz önce bunu kendi kullanımımıza verelim. 50'nin üzerinde bir sayıda bir siparişi bu sene içerisinde bekliyoruz Türk Hava Kuvvetleri için. Daha sonra zaten orası geldikten sonra, ki gelmeden de ilginin çok olduğu bir platform, resmî sipariş geldikten sonra ben inanıyorum ki ANKA-3'ün bahtı da HÜRJET gibi açılacak inşallah." 

ANKA-4 ÇALIŞMAMIZ VARDI AMA ÇİFT MOTORLU UÇAK BİZE LAZIM MI?

"(Çift motorlu ANKA-3 yahut ANKA-4) Bu konsept çalışmalarını ara ara yapıyoruz. TUSAŞ'ta mesela şunu geçen sene epey bir çalıştık. Ürün gamımızda 5 sene sonra, 10 sene sonra neler olması gerekiyor? Hemen paralelinde teknoloji gamımızda neler olması gerekiyor? 

Kendimiz neleri geliştirmemiz lazım? Üniversitelere, yardımcı sanayideki ve alt yüklenicilerimize hangi alanlarda geliştirmeler yapmamız lazım? Biz çalışıyoruz. ANKA-3'ün hani ona ANKA-3+ diyebilirsiniz, ANKA-4 diyebilirsiniz. Böyle şeyleri çalışıyoruz ama birinci önceliğimiz bizim ANKA-3. 

ANKA-3'ü bir kere toparlayalım, üretimine başlayalım. Daha sonrasında eğer ihtiyaç var ise iki motorlusuna, çünkü motor burada sizin uçağınızın ne kadar büyük olacağını, ne kadar yük taşıyabileceğini belirliyor. Seçtiğiniz motor belirliyor." 

"Bizim hangi konuda riskimiz yahut sıkıntımız var diye soracak olursanız, ilk sıradaki şey motor olacaktır. Motoru şu anda TEI TF6000'le epey bir yere kadar getirdi. Afterburner ile onu 10000'e çıkardılar. Ama bizim şu anda kullandığımız motor Ukrayna motoru. Şu anda bir sıkıntı görmüyoruz. Ukrayna savaş altındayken bile bize motor üretip vermeyi becerebildi. 

İhtiyaç olursa TF6000'i devreye alırız diye düşünüyoruz. Belki biraz daha büyüğünü... Çift motorlu olması pahalı olması anlamına geliyor. Bunu unutmamak lazım, sonuçta motor çok ucuz bir şey değil. Bütün bunların isterleri ve ihtiyaçlarına bakarak, iki motorlu olmasına ihtiyaç var mıdır yok mudur, bunları tartışacağız. Ama öyle bir çalışmamız (ANKA-4) bir dönem vardı, fakat şu anda bütün eforumuzu ANKA-3'ün seri üretimine, ANKA-3 serisi diyelim, oraya ayırmış durumdayız."

FİLİPİNLER VE NİJERYA İLE YENİ SİPARİŞ İÇİN GÖRÜŞÜYORUZ

T-129 ATAK ve GÖKBEY helikopterlerinden de bahseden Demiroğlu, şimdiye dek 100'den fazla ATAK ürettiklerini, bunların 96'sının teslim edildiğini belirtti. Leonardo tasarımlı Türk helikopterinin kendi sınıfında dünyanın en iyisi olduğunu vurgulayan Demiroğlu, "Biz bu helikopteri yapmaya devam edeceğiz. Çünkü gerçekten çok iyi. Hatta ben bazen espri olsun diye diye 'Eğer beğenmezseniz paranızı iade edeceğiz' gibi şeyler söylüyorum" dedi. 

Demiroğlu, ATAK helikopterini kullanan Nijerya ve Filipinler ile yeni sipariş hakkında görüşme halinde olduklarını belirtti. "Kullanıcı çok memnun. İkinci kez geliyorlar. Filipinler ve Nijerya ile ikinci kez görüşme halindeyiz. Tabii bütçeler yıllık olduğu için, büyük olduğu için bir ya da iki sene, zaman alabiliyor. Biz ATAK'ta iyi durumdayız" diye konuştu. 

Türkiye'nin tasarımdan üretime tamamen yerli helikopteri GÖKBEY'in ise dördüncüsünü teslim ettiklerini söyleyen Demiroğlu, üretimi gerçekleşen beşinci helikopterde de eğitimlerin devam ettiğini anlattı. 2026 yılı içerisinde 10-12 adet GÖKBEY teslim edeceklerini belirten Demiroğlu, şunları söyledi: 

"Her şeyi, transmisyonu da dahil bizim dediğimiz bir helikopter. O konuda iddialıyız. GÖKBEY gerçekten güzel bir helikopter oldu. Sayısı arttıkça fiyatı da düşecek. Çünkü hızlı yapmayı öğreneceğiz, daha iyi yapacağız ve daha çok satacağız. 

Biz GÖKBEY'den 500 tane civarında satmayı planlıyoruz. Bunun da herhalde en fazla 100 tanesini yabancı motorla satarız. Çünkü TS1400 geliyor. 2028'de kalifikasyonu bitirip artık entegre olmasını planlıyoruz. 2028 itibariyle biz GÖKBEY'lerimizi TS1400 motorumuzla vereceğiz. 

Her şeyiyle yerli, bizim... Birisi bir şey vermediği zaman 'vermezsen verme, başka yerden alırım yahut kendim yaparım' diyebileceğimiz bir helikopterimiz."

SİKORSKY LİSANSI YENİLENMEDİ, T925 ÜRETİMİ BAŞLIYOR

Demiroğlu, Sikorsky lisansıyla TUSAŞ'ta üretilen T70 genel maksat helikopterinde 38 adetlik üretim sonrası ABD'den ek izin gelmediğini, normalde T70 üretiminin 109 adet olması gerektiğini ancak bunun gerçekleşmediğini söyledi. 

Bu nedenle millî ağır sınıf genel maksat helikopteri T925'e öncelik verdiklerini anlatan Demiroğlu, 'ağır abi' olarak bilinen ATAK-2'nin ise bu nedenle bir süre beklemede kalacağını bildirerek şöyle konuştu:

"T925 sınıfında Türkiye'de 300'e yakın helikopter var ve bunların ömrü 2030 ile 2040 arasında dolacak. Bunu yenilemeniz lazım. Genel maksat helikopterlerine insan, yük, ekipman taşımak için her zaman ihtiyacınız var. Bu nedenle genel maksat helikopteri projesini öne çektik. ATAK-2'yi biraz kenara koyduk. 

Ama şöyle bir yöntem de uyguluyoruz. Bu iki platform ortak olabilecek her şeyde ortak olacak. Paller, transmisyon, motor, drive train ve aviyonikleri ortak... Yani T925 ile ATAK-2'nin yüzde 60'ı ortak. Ön dizayn aşamasında durdurduk, şimdi bütün mesaimizi genel maksat helikopteri T925'e veriyoruz. 

8 tanesini zaten Orman Genel Müdürlüğü için yapıyoruz. 2028'de teslimatına başlayacağız. Hemen arkasından 2029 ve 2030 itibariyle envanterdeki helikopterlerin yenilenmesine başlanacak. İnşallah onları da envantere sokmak istiyoruz. T925 bu sene ilk uçuşunu yapacak. 2023'te bu hedefi koymuştuk, şu anda da inşallah o hedefi tutturacağız. 

Güzel bir helikopter oldu. 19 kişi ve 2 mürettebat taşıyor, 4 ton su atabiliyor. Yangınlar için 2,5 ton üzeri şart diyor uzmanlar. Biz onu da sağlamış oluyoruz. Güzel bir helikopter olacak. Motorunu yine Ukrayna'dan alıyoruz ama kendi içimizde, TEI'de onun için bir motor çalışması başladı."