52 adet Süper Muşak tamamlandı, gözler yeniden HÜRKUŞ'a çevrildi: TUSAŞ'ın seri üretim hattındaki uçaklar ne zaman teslim edilecek?

Kardeş Pakistan'a 2016 yılında siparişi verilen temel eğitim uçağı Süper Muşak'ların teslimatı tamamlandı. 52 uçaktan oluşan sipariş kapsamında son teslimat geçtiğimiz günlerde gerçekleşti. Uçaklar Türk Hava Kuvvetleri'nde göreve başlamadan önce TUSAŞ tesislerine getirilerek burada son kontrolleri kapsayan kabul testlerinden geçiyor. 

Pakistan Havacılık Kompleksi'ne (PAC) Süper Muşak siparişi, 2016 yılında Karaçi kentinde düzenlenen IDEAS fuarı sırasında verilmişti. 52 adet MFI-395 Süper Muşak alımıyla birlikte Hava Kuvvetleri, eğitim uçağı envanterini gençleştirme imkânı buldu. Uçakların Türkiye'ye teslimine 2022 yılında başlanmıştı.

Hava Harp Okullarında ağırlıklı olarak Cessna T-41D Mescalero ile SIAI Marchetti SF260D uçakları kullanılıyor. Cessna T-41D, İzmir-Çiğli'deki eğitim üssünde 1972 yılından beri, Marchetti SF260D ise 1991'den beri görev yapıyor. 

53 yıl önce ABD'den tedarik edilen 30 adet Cessna uçağı yakında emekli edilecek. Marchetti SF260D'lerin ise 6 tanesi İtalya'dan hazır alım yöntemiyle tedarik edildi; 34'ü ise TUSAŞ'ta lisans altında üretildi. 40 adet Marchetti yaklaşık 34 yıldır pilot adaylarına hizmet veriyor. 

Pakistan, İsveçli Saab şirketinin MFI-15 modelini geliştirerek bu uçağı Kamra kentinde lisans altında üretiyor. 1995 yılında üretimi başlayan uçak, Pakistan Hava Kuvvetleri'nde 2001 itibariyle hizmete girdi. Yaklaşık 30 yıldır seri üretim halindeki Süper Muşak bugüne dek Türkiye dahil 10 ülkeye ihraç edildi. 

TUSAŞ'IN ÜRETİM HATTINDAKİ HÜRKUŞ NE ZAMAN TESLİM EDİLECEK?

Pakistan uçaklarında teslimatın tamamlanmasıyla birlikte gözler, tasarım ve üretimi tamamıyla Türk Havacılık ve Uzay Sanayii'ne (TUSAŞ) ait olan HÜRKUŞ'a çevrildi. A, B ve C varyantlarıyla yaklaşık 15 adet üretildikten sonra yeniden tasarlanarak kompozit malzeme oranı artırılan HÜRKUŞ, yeni versiyonunda yaklaşık 500 kilogram hafiflemişti.

Daha ağır faydalı yükle daha uzun süre görevde kalması beklenen yeni HÜRKUŞ, ilk uçuşunu 30 Aralık 2024'te gerçekleştirdi. Teknolojinin son imkânları kullanılarak kendi sınıfının en akrobatik ve en yüksek performanslı uçaklarından biri haline dönüştürülen HÜRKUŞ, TUSAŞ tesislerinde seri üretim halinde bulunuyor. 

TUSAŞ'ın 2027 Haziran'ına kadar 55 adet HÜRKUŞ'u Türk Hava Kuvvetleri'ne teslim etmesi gerekiyor. Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, 2025 yılı hedefi olarak 15 HÜRKUŞ'a işaret etse de TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu bu yıl bitmeden teslim edilecek HÜRKUŞ sayısının 10 adet olduğunu açıkladı. 

55 adet HÜRKUŞ'u kapsayan sözleşmeleri bulunduğunu hatırlatan Demiroğlu, "Siparişlerden 10 tanesini bu sene vereceğiz. Yeni HÜRKUŞ'ların uçuş testleri Çiğli'de devam ediyor. Kasım ve aralık aylarında 10 tane HÜRKUŞ uçağı Türk Hava Kuvvetleri'ne teslim edilmek üzere hazır olur. Daha sonra kabuller başlayacak. Toplamda 55 uçağın teslimatını 2027'ye kadar bitirmiş olacağız" demişti.

Demiroğlu ayrıca, bir önceki versiyonda üretilmiş HÜRKUŞ uçaklarından 7 tanesini de isteyen ülkelere vermeyi planladıklarını anlattı. 

Türk havacılık tarihinde yurtdışına ihraç edilmiş ilk temel eğitim ve hafif taarruz uçağı olan HÜRKUŞ, halihazırda Afrika ülkeleri Nijer ve Çad'da kullanılıyor. 

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, yeni HÜRKUŞ'un kendi sınıfında en kabiliyetli uçak olduğunu belirterek, HÜRKUŞ-B'nin 1600 beygir gücünde motora sahip olduğunu söylemişti. Görgün, "HÜRKUŞ-B alt sistemlerinin birçoğu millîleştirildi. HÜRKUŞ yurtdışına ihraç da edildi. Satışların artırılması için girişimlerimiz devam ediyor" ifadelerini kullandı. 

HÜRKUŞ uçaklarının Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesiyle birlikte Türk pilotları tarihte ilk kez tamamıyla yerli ve millî bir uçakla pilotluk eğitimine başlama imkânı elde edecek. Uçakların Türk ordusunda göreve başlamasının ihracat konusunda da yeni sözleşmelere kapı aralamasına kesin gözüyle bakılıyor. 

HÜRKUŞ'un eğitim versiyonu seri olarak üretilirken bu uçağın taarruz modeli de geliştirilecek. Türkiye'nin sivil anlamda Avrupa Havacılık Emniyet Ajansı sertifikalı ilk millî uçağı olan HÜRKUŞ, 'Hava-Yer Entegrasyon' modeli olan HYEU ile çeşitli tipte mühimmatları başarıyla ateşlemişti.

İlk olarak Anadolu Ankası-21 Tatbikatı'nda görücüye çıkan HÜRKUŞ HYEU, nefes kesen akrobatik hareketleri ile uzmanlardan tam not aldı.

DENİZ KUVVETLERİ İÇİN BİLE HÜRKUŞ ÇALIŞTIK

HÜRKUŞ tasarımı ve gelişimindeki önemli isimlerden TUSAŞ test pilotu Murat Özpala, millî uçağın ulaşacağı başarının herkesi şaşırtacağından bahsederek şunları söylemişti:

"Silahlandırılıyor, çeşitli sistem sensörü özellikleri kazandırılıyor. Deniz Kuvvetleri ve Sahil Güvenliğin bile ihtiyaçlarını karşılayacak HÜRKUŞ modelleri çalışılıyor. Kamuoyunda çok fazla bilinmeyen tarafları var işin. O anlamda HÜRKUŞ çok ciddi bir platform. 

HÜRKUŞ'u HÜRJET ve Millî Muharip Uçak KAAN'la birleştirdiğimizde, bir ülke gelip de bize 'Hava Kuvvetlerimi sıfırdan kurmak istiyorum' dese, bütün hava kuvvetini Türkiye olarak elimizdeki uçak envanteriyle kurabilecek duruma geleceğiz. Buna çok az kaldı. Bu çok büyük bir kabiliyet. Dünya üzerinde böyle bir kabiliyet sadece 3 ülkede var. 3'ten biriyiz yani."

İlk uçuşunu 2013 yılında gerçekleştiren HÜRKUŞ, yenilenen modeliyle Türk Hava Kuvvetleri'nde göreve başlıyor.

▪️TUSAŞ aralık ayına dek 10 adet HÜRKUŞ'u Türk ordusuna teslim edecek.

▪️2027 yılına dek 55 adet HÜRKUŞ envantere dahil olacak. pic.twitter.com/L3yBQf1SLN

— TRHaber Savunma (@savunma_trhaber) October 2, 2025