Amerikan savaş gemileri Türk tersanelerinde yapılabilir: Krizi çözmek için soluğu İstanbul'da aldılar

Savaş gemisi üretim hızı bakımından Çin'in çok gerisinde kalan ABD, donanma varlığını hızla güçlendirmenin yollarını arıyor. Japonya ve Güney Kore'deki tersanelerin kapasitesinden yararlanmak için son yıllarda peş peşe adımlar atan Washington'un ortak üretim yolunda yeni adresi Türkiye oldu. 

Amerikan Deniz Kuvvetleri'ne bağlı Deniz Sistemleri Komutanlığı'ndan bir heyetin geçtiğimiz hafta Türk donanmasına ait İstanbul Tersanesi'ni ziyaret ettiği ortaya çıktı. Londra merkezli yayın organı Middle East Eye'a (MEE) bilgi veren kaynaklar, Türk tersanelerinin üretim gücünden faydalanmak isteyen ABD'nin Ankara ile geçtiğimiz yıldan beri temas halinde olduğunu duyurdu. 

420'den fazla savaş gemisine sahip Çin, 290'ın üzerinde muharip gemisi bulunan Amerikan donanması ile farkı giderek açıyor. Çin gemi üretim kapasitesi bakımından bazı analistlere göre ABD endüstrisini 50'ye, bazı raporlara göre ise 200'e katlamış durumda.

Amerikan donanmasında 11 adet uçak gemisi ve 68 adet nükleer denizaltı bulunuyor. Donanma gücü ve teknolojisi açısından hâlâ caydırıcı bir kapasiteye sahip olsa da Amerikan gemi inşa endüstrisi sadece birkaç büyük tersane ile sınırlı kaldı ve platform üretiminin yılda birkaç adetten ibaret olduğu biliniyor.

Bu kritik aşamada Ankara'nın kapısını çalan Donald Trump yönetimi, Türk savunma sanayiinin kapasitesinden yararlanmanın yolunu araştırıyor. MEE haberinde konuya ilişkin çarpıcı bilgiler şu ifadelerle yer buldu:

"Yetkililer, ABD donanmasının Çin ile artan rekabet ortamında filosunu genişletme çabaları doğrultusunda, Ankara ve Washington'un geçtiğimiz yıldan beri temas halinde olduğunu bildirdi. Ankara son yıllarda bir denizcilik gücü olarak ortaya çıktı. Tersaneleri, Türk ve Pakistan donanmaları için aynı anda 30'dan fazla gemi üretebilecek kapasitede. 

Türk savunma firmaları, Türkiye'nin millî savaş gemisi programı olan MİLGEM kapsamında çok çeşitli gemiler için yerli tasarımlar da geliştirdi. Yetkililere göre ABD temsilcileri, Türkiye'nin gemi bileşenleri tedarik edip edemeyeceğini araştırdı; ayrıca Ankara'nın ABD donanmasına ek fırkateynler inşa etmesinde yardımcı olma olasılığını da görüştü. 

Trump yönetimi hem ABD gemi inşa sektörünü canlandırmak hem de Amerikan donanma filosunu genişletmek istiyor. Bu amaçla, ABD'nin on yıllar süren yetersiz yatırımlarının ardından, Asya'daki müttefikleri Japonya ve Güney Kore'nin bilgi birikiminden faydalanıyor. Bunun en iyi örneği, Aralık 2024'te Pensilvanya-Philadelphia'daki Philly Shipyard'ı 100 milyon dolara satın alan Güney Koreli Hanwha Grubu'dur. Şirket yılda 20'ye kadar gemi üretmeyi hedefliyor ancak ABD'nin bu çabaları başka yerlerde engellerle karşılaşıyor. 

Aralık 2025'te ABD Deniz Kuvvetleri Bakanı John Phelan, Pentagon'un İtalyan gemi inşa şirketi Fincantieri ile imzaladığı Constellation sınıfı fırkateyn programını iptal ettiğini duyurdu. Hızlı manevra kabiliyeti için tasarlanan bu fırkateynlerin Wisconsin'deki bir tersanede inşa edilmesi planlanıyordu." 

Amerikan Deniz Kuvvetleri, 20 geminin inşası hedefiyle başlatılmış 22 milyar dolarlık Constellation sınıfı fırkateyn programını iptal etti.

▪️İtalyan Fincantieri'nin Wisconsin'de işlettiği tersanede inşa halindeki iki geminin (Constellation ve Congress) yapımı devam edecek ancak… pic.twitter.com/EE6SLU3F37

— TRHaber Savunma (@savunma_trhaber) November 27, 2025

WASHINGTON, ANKARA İLE DAHA DERİN SAVUNMA İŞBİRLİĞİ HEDEFLİYOR

"Türkiye'nin ABD tersanelerine yatırım yapması pek olası değil ve Amerikan yasaları genel olarak donanmanın yurtdışında savaş gemisi inşa etmesini yasaklıyor. Bununla birlikte ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinde gemi eksikliğini gidermek için müttefik ülkelerle gemi inşa etmeyi araştırdığının sinyalini verdi. 

Trump ocak ayındaki bir açıklamasında, "Eskiden günde bir gemi inşa ederdik. Artık gemi inşa etmiyoruz. Bunu yeniden başlatmak istiyoruz. Belki de gemi inşa etme konusunda müttefiklerden de yararlanacağız. Belki buna mecbur kalacağız" demişti. 

ABD'li bir yetkili MEE'ye verdiği demeçte, Türkiye ile yapılan görüşmelerin, sorunun ciddiyetini ortaya koyduğunu söyledi. "ABD gemi inşa sanayisi gerçek bir kriz içinde ve Trump yönetimi, bu sektörün ihtiyaçlarını karşılamak için Türkiye ile görüşmeler yaptı" dedi. 

Türkiye ile daha derin bir savunma işbirliği Kongre'de incelemeye tâbî tutulabilir; zira Kongre, Ankara'ya 2019'da Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın alması nedeniyle CAATSA kapsamında yaptırımlar uygulamıştı. 

Eski bir ABD yetkilisi, Türkiye ile daha yakın işbirliğini savunanların gemi inşa konusunu bir yol olarak benimsediğini söyledi. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan bir yetkili, "Savunma Bakanlığı zaten alternatif üretim tesisleri aramaya başladı" açıklaması yaptı. 

Görüşmeler kapsamında ABD Deniz Kuvvetleri Deniz Sistemleri Komutanlığı'ndan bir heyet geçtiğimiz hafta İstanbul Tersanesi Komutanlığı'nı ziyaret etti. Ziyarete dair MEE'ye açıklama yapan bir Amerikan yetkili, Türkiye'nin uzun zamandır NATO'nun değerli bir müttefiki olduğuna dikkat çekti. Yetkili, "ABD ve Türk donanmaları denizde güçlü bir ortaklığa sahip ve bu ortaklığı genişletmenin yollarını sürekli arıyorlar" dedi. 

Türkiye'deki tersaneleri yakından tanıyan bir Türk kaynak ise İstanbul Tersanesi'nin ABD'nin ek gemi inşa etmesine yardımcı olabilecek yedek kapasiteye sahip olduğunu kaydediyor." 

GÖRGÜN: 50'YE YAKIN GEMİ EŞZAMANLI İNŞA EDİLİYOR

Türk savunma endüstrisinin gemi inşa kabiliyeti göz kamaştırıyor. Önceki gün Antalya'da düzenlenen basın toplantısında Türk denizcilik sektörünün ulaştığı kapasiteye ilişkin bilgiler veren Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, "Şu anda Deniz Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik birimleri için 50'ye yakın askerî deniz platformunun üretimi devam ediyor" dedi. 

Görgün, Türkiye'nin aynı anda en fazla askerî gemi üretmekte olan ülke konumunda bulunduğuna işaret etti. MİLGEM projesi kapsamında İSTİF sınıfı fırkateynlerin inşası devam ederken aynı zamanda TCG ANADOLU'nun 3 katı büyüklüğündeki Millî Uçak Gemisi MUGEM'in yapımı sürüyor. Türk donanmasına bölgesel hava savunma kabiliyeti kazandıracak TF2000 muhribinin imalâtı da devam ediyor. 

Bot, hücumbot, devriye ve ikmâl gemisi gibi irili ufaklı onlarca gemi Türk tersanelerinde inşa ediliyor. Sektör şimdiye dek Pakistan, Ukrayna, Endonezya, Portekiz, Malezya, Romanya, Nijerya ve Türkmenistan'ın aralarında bulunduğu çok sayıda ülkeye savaş gemisi ihraç etti. 

Amerikan paralı asker şirketi Blackwater'ın kurucusu Erik Prince:

▪️Çin'in muazzam bir endüstriyel altyapısı var; bizimkinin 40-50 katı... Bazı tahminlere göre 200 kat daha fazla gemi inşa oranı...

▪️Son 30 yıldır alınan yanlış kararlar, yönlendirilmiş ticaret çabaları tüm… pic.twitter.com/9noLsP0Vci

— TRHaber Savunma (@savunma_trhaber) April 16, 2025