Trump-Starmer çatlağı derinleşti... İngiltere, ABD’nin İran saldırısına “hayır” dedi!

İngiltere hükümeti, ABD’nin İran’a yönelik olası bir askeri harekât planında Britanya üslerinin kullanılmasına izin vermeme kararı aldı.

ABD–İNGİLTERE GERİLİMİ YÜKSELİYOR

Bu gelişme, iki ülkenin askeri işbirliği ve bölgesel güvenlik stratejilerinde kritik bir dönemeç oluşturdu. Londra’nın, İran’a yönelik herhangi bir saldırı senaryosunda, Diego Garcia ve RAF Fairford gibi üslerin Amerikan askeri operasyonlarına açılmasına onay vermediği belirtiliyor – bunun hem uluslararası hukuka uyum kaygısı hem de stratejik diplomasi açısından önem arz ettiği ifade ediliyor.

BİRLEŞİK KRALLIK’IN “ŞARTLI RED” KARARI

İngiltere’deki yetkililer, mevcut uluslararası hukuka atıf yaparak, ABD’nin İran’a yönelik olası bir saldırı planında Britanya üslerini önceden onay olmadan kullanamayacağını açıkladı. Bu kapsamda:

• Diego Garcia, Hind Okyanusu’nda bulunan ve stratejik olarak önemli askeri üs,
• RAF Fairford, İngiltere’de ağır bombardıman uçaklarının konuşlandırıldığı üs,

ABD’nin planlı askeri operasyonlarında önceden Londra hükümetinden onay alınması gerektiği vurgulandı. Bu görüş, İngiltere’nin koordinasyon talebini koşullu hale getirdi.

ABD’NİN TEPKİSİ: TRUMP’IN SERT AÇIKLAMALARI

ABD Başkanı Donald Trump, Instagram ve Truth Social gibi platformlarda İngiltere’nin bu kararını sert bir şekilde eleştirdi. Trump, Britanya’nın bu tavrının Washington’un İran politikasını zorlaştırdığını savundu. Özellikle Diego Garcia üs bölgesine yapılan atıfla, “ABD’nin İran’a karşı askeri uçuşlar ve operasyonlar için Britanya üslerini kullanması gerekebilir” ifadelerini kullandı.

Trump aynı zamanda, Birleşik Krallık’ın 2025’te Chagos Adaları egemenliğini Mauritius’a devretme anlaşmasını da hedef aldı, bu anlaşmanın İngiltere’nin stratejik askeri imkânlarını zayıflatacağını öne sürdü.

ULUSLARARASI HUKUK VE GÜVENLİK ENDİŞELERİ

İngiltere hükümet yetkilileri, her iki askeri üssün ABD’nin İran’a yönelik saldırı planlarında kullanılmasına yönelik net bir izin vermemelerini, uluslararası hukukun gerekliliklerine bağladı. Buna göre:

• Bir askeri saldırı girişimi, uluslararası hukuka uygun olmalı,
• İngiltere, “uluslararası hukuka aykırı eylemlerin koşullarından haberdar olan destekleyen devlet” olarak addedilmekten çekiniyor.

Bu durum, Birleşik Krallık’ın daha temkinli bir dış politika izleme eğiliminde olduğunu ortaya koyuyor.

CHAGOS ADALARI ANLAŞMASI VE KRİZ

Bu gelişme aynı zamanda İngiltere’nin Chagos Adaları egemenliğini Mauritius’a devretme planına da gölge düşürdü. Trump’ın desteğini çeken bu planın altında yatan nedenler arasında, ABD’nin bu üsleri stratejik askeri operasyonlar için kullanma isteği olduğu iddia ediliyor. Londra’nın izin vermemesine paralel olarak Trump bu kararı “büyük bir hata” olarak nitelendirdi.

BÖLGESEL GERİLİM ORTAMI VE ABD HAREKETLERİ

ABD, İran ile nükleer müzakereler başarısız olursa askeri seçeneklerin de masada olduğunu belirtiyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, “İran’a saldırı için birçok gerekçe var” diyerek diplomatik süreç başarısız kalırsa askeri seçeneklerin açık olduğunu ifade etti.

İran yönetimi ise herhangi bir saldırıya karşı çıkmakla birlikte, zorla dayatma yapılırsa misillemede bulunacaklarını belirtiyor.