Avrupa savunmada sınıfta mı kaldı? ABD ile stratejik ayrışma derinleşiyor!

ABD ile Avrupa arasında son yıllarda artan güvenlik ve savunma tartışmaları yeni bir boyut kazandı. ABD’nin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker, Avrupa ülkelerinin savunma yatırımlarında geri kaldığını belirterek, kıtanın savunma kapasitesinin beklentilerin altında olduğunu açıkladı. Whitaker’ın açıklamaları, özellikle ABD Başkanı Donald Trump döneminde belirginleşen yük paylaşımı krizini yeniden gündeme taşıdı.

MÜNİH’TE PRAGMATİK AMA SERT MESAJLAR

ABD’de yayın yapan Newsmax televizyonuna konuşan Whitaker, Münih Güvenlik Konferansı çerçevesindeki temaslarının “pragmatik ve geleceğe dönük” olduğunu söyledi.

Whitaker, Avrupalı müttefiklerin ABD’den endişe duymaması gerektiğini ifade ederken, asıl sorunun kıtada devam eden savaşın stratejik güvenlik ortamına etkileri olduğunu vurguladı. Bu değerlendirme, özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Avrupa güvenlik mimarisinin kırılganlığına işaret ediyor.

“ABD YATIRIM YAPTI, AVRUPA GERİ KALDI”

Whitaker, ABD’nin Donald Trump döneminde savunmaya ciddi ölçüde yatırım yaptığını belirtti. Aynı zamanda tüm NATO müttefiklerine de savunma harcamalarını artırmaları yönünde çağrıda bulunduklarını hatırlattı.

“Bazı Avrupalı müttefikler savunma harcamalarını artırıyor ancak İttifakın daha güçlü olması için tümünün bunu yapmasına ihtiyacımız var.” diyen Whitaker, yük paylaşımı konusundaki memnuniyetsizliği açıkça dile getirdi.

Bu açıklama, NATO içinde uzun süredir tartışılan yüzde 2 savunma harcaması hedefi konusundaki gerilimi de yeniden gündeme taşıdı.

SOĞUK SAVAŞ SONRASI “RAHATLIK” ELEŞTİRİSİ

Whitaker, Avrupa ekonomilerinin ABD kadar hızlı büyümediğine dikkat çekerek, kıtanın Soğuk Savaş sonrası dönemde uzun süren barış ortamından faydalandığını söyledi.

“Sovyetler Birliği’nin çöküşünün ardından onlarca yıl süren barış döneminden kazanç sağladılar. Bunun da açıkça yanlış bir karar olduğu ortaya çıktı.” ifadelerini kullanan Whitaker, ABD’nin ise bu dönemde dahi savunma yetkinliklerine yatırım yapmayı sürdürdüğünü belirtti.

Bu sözler, Avrupa’nın savunma alanında “stratejik konfor alanına” çekildiği yönündeki Amerikan eleştirisini yansıtıyor.

AVRUPA SAVUNMA SANAYİSİNE AÇIK UYARI

Whitaker’ın en dikkat çekici değerlendirmesi ise Avrupa savunma sanayisine yönelik oldu.

“Avrupa’daki savunma sanayisi olması gereken seviyede değil.” diyen ABD’li diplomat, bu açığın kapatılması için çok fazla yatırım, çok fazla zaman ve çok fazla çalışma gerekeceğini söyledi.

Bu mesaj, Washington’un Avrupa’dan yalnızca bütçe artışı değil, aynı zamanda askeri üretim kapasitesinin artırılmasını beklediğini gösteriyor.

ABD-AVRUPA HATTINDA DERİNLEŞEN ÇATLAK

Whitaker’ın açıklamaları, ABD ile Avrupa arasındaki güvenlik vizyonu farkını bir kez daha gözler önüne serdi.

• ABD, küresel askeri caydırıcılığını artırmaya odaklanırken,
• Avrupa, uzun yıllar boyunca refah devleti ve ekonomik istikrara öncelik verdi.

Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Avrupa savunma politikalarında hızlanma görülse de Washington, bunun yeterli olmadığını düşünüyor.

ABD tarafı, Avrupa’nın güvenliğinin yükünü tek başına taşımak istemediğini açıkça ortaya koyarken; Avrupa ise stratejik özerklik söylemini güçlendirmeye çalışıyor. Bu durum, NATO içinde örtük bir güç dengesi tartışmasını beraberinde getiriyor.