Kara Kıta'ya Türkiye modeli! Uranyum zengini ülke Ankara'yı örnek alacak! Bölgede stratejik fırsat...

Türkiye'nin Nijer ile imzaladığı anlaşmaları ele alan Afrika uzmanları, küresel güçlerin rekabet alanı haline dönüşen Nijer'in, Türkiye ile savunma, güvenlik, istihbarat, ekonomik ve ticari işbirliklerini derinleştirmesinin gelişmesine büyük katkı sağlayacağını belirtti.

Afrika ile ilişkilerin Türk dış politikasının önemli bir ayağını oluşturduğunu belirten  Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) Kuzey Afrika Koordinatörü Dr. Kaan Devecioğlu, 17 Temmuz'da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ve Ticaret Bakan Yardımcısı Özgür Volkan Ağar'ın Nijer'e gerçekleştirdiği ziyaretin mevcut ikili ilişkilerin gelişmesine büyük katkı sağladığını kaydetti.

Son ziyarette özellikle enerji işbirliği meselesi ele alındı diyen Devecioğlu, "Türkiye, bu alanda Nijer'le anlaşmalar yaptı. Enerji arz güvenliği bağlamında bu anlaşmalar her iki ülkeye de büyük bir fırsat sunuyor. Ayrıca geçtiğimiz ay Enerji Bakanlığı, önümüzdeki yıl Nijer'deki altın bölgelerinden altın üretimine başlayacağını belirtmişti, bu da önemli bir gelişme." ifadelerini kullandı.

Devecioğlu, Türk şirketlerinin, Nijer'in enerji altyapısını geliştirmeye yönelik taahhütlerinin sadece ekonomik çıkar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, "Bu aynı zamanda Türkiye'nin enerji bağımlılığını azaltması ve bölgedeki stratejik pozisyonunu güçlendirmesi açısından önemli." dedi.

Sahel bölgesinde El-Kaide ve DEAŞ bağlantılı terör örgütlerinin aktif olduğunu, dolayısıyla Türkiye ile Nijer arasında güvenlik ve savunma alanlarında yapılan işbirliğinin bu ülkeye ciddi katkı sağlayacağının altını çizen Devecioğlu, ayrıca Türkiye'nin Nijer ile savunma ve istihbarat alanlarında işbirliğinin artırmasının iki ülkenin terörle mücadelede kapasitelerini güçlendireceğini belirtti.

Açıklamalarına devam eden Devecioğlu, Türkiye'nin terörle mücadelede sahip olduğu tecrübenin Nijer için fırsatlar sunduğunu belirterek, "Türkiye'nin Nijer'e askeri teçhizat ve eğitim desteği sağlaması bölgede güvenlik mimarisi oluşturma çabalarına destek verecektir" şeklinde konuştu.

URANYUM, PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ

Zengin uranyum yatakları, petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Nijer'e bölgenin yanı sıra küresel aktörlerin de büyük ilgi gösterdiğini belirten Devecioğlu, "Nijer ve Sahel bölgesinin zengin doğal kaynaklar ve jeostratejik konumu nedeniyle Avrupa Birliği (AB), ABD, Rusya ve Çin gibi küresel güçlerin rekabet alanı haline geldi" dedi.

Bu rekabet alanının Türkiye-Nijer ilişkilerinin gelişmesinde önemli etkisi olacağını belirten Devecioğlu, "Nijer ile ilişkilerini derinleştirmesi küresel güç mücadelesi bağlamında Türkiye'ye stratejik bir fırsat sunuyor." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin, batı ve doğu bloklarının karşı karşıya geldiği bir bölgede tarafsız ve yapıcı bir aktör olarak konumlanması da Nijer ile ilişkilerinin gelişmesine olumlu katkı oluşturabilir diyen Devecioğlu, "Ayrıca Türkiye'nin Nijer'e verdiği altyapı desteği, insani yardım ve eğitim projeleri de iki ülke arasında uzun vadeli bir ortaklığın kurulmasını destekliyor." dedi.

Sözlerine devam eden Devecioğlu, "Afrika'da Türkiye modeli" olarak tanımlanan Türkiye'nin Afrika politikasının, aslında Nijer gibi ülkelerde alternatif ve ortaklık modeli de sunduğunu dile getirerek, "Dolayısıyla Türkiye, bu modelle Batılı aktörlerin bölgede gerileyen etkisini dengeleme potansiyeline de sahip oluyor. Bu model aslında bir anlamda Türkiye'nin kalkınma ve işbirliği odaklı politikasını ifade ediyor" şeklinde konuştu.

Devecioğlu, Afrika kıtasının en az gelişmiş ülkelerinden biri olan Nijer'in altyapı, tarım ve sağlık alanlarında ciddi zorluklarla karşı karşıya olduğuna işaret ederek, kalkınma alanında Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), eğitim alanlarında Maarif Vakfının sağladığı olanaklarla Nijer'in kalkınma hedeflerine ulaşmasını kolaylaştıracağını kaydetti.

"AFRİKA İÇİN UZAK BİR HEDEF DEĞİL"

Milli İstihbarat Akademisi Başkan Yardımcısı Dr. Hakkı Uygur, Milli İstihbarat Akademisi olarak hazırladıkları "Türkiye-Nijer ilişkileri" başlıklı raporla, Türkiye'nin Afrika'daki faaliyetlerine yönelik yapılan algı operasyonlarına yanıt vermeye çalıştıklarını anlattı.

Açıklamalarına devam eden Uygur, Türkiye-Afrika ilişkilerinin, iddiaların aksine yeni kurulmadığını ifade ederek, Türkiye'nin Afrika ile askeri, siyasi, ekonomik hatta kültürel ilişkilerinin oldukça uzun bir geçmişe sahip olduğunu belirtti.

Uygur, Türkiye'nin Afrika'daki faaliyetlerine dair sürekli olarak bir dezenformasyon kampanyası yapıldığını dile getirerek, "Türkiye'nin niyetleri sorgulanıyor. Türkiye'nin Afrika'da maceracı dış politikası olarak adlandırılan birtakım yaklaşımlardan bahsediliyor. Biz bunun böyle olmadığını raporlarımızla ortaya koymaya çalıştık." yorumunu yaptı.

İki ülke arasında yaklaşık 200 milyon doları geçen ikili ticaret hacmi olduğunu hatırlatan Uygur, temmuzda imzalanan madencilik anlaşmasının yakın zamanda hayata geçeceğini söyledi.

İki ülke arasında güvenlik, enerji ve ticaret alanlarında imzalanan anlaşmaların tek tek hayata geçirileceğini belirterek, Türk dış politikası için Afrika'nın uzak bir hedef olmadığını söyledi.

Uygur ayrıca, Türk halkının, aydınların, iş ve kültür insanlarının da bu farkındalığa varması ve buna göre politika geliştirmesi gerektiğinin altını çizdi.

Nijer özelinde Afrika ile gelecekte kurulacak ilişkilerin derinleşmesi için bütüncül bir bakış açısının zorunlu olduğunu vurgulayan Uygur, "Son dönemlerde Kuzey Afrika'dan Somali'ye, Afrika Boynuzu'nda Sahel bölgesine kadar faaliyetlerimiz devam ediyor. Nijer özelinde de bu ilişkilerimiz artıyor. İlişkilerin gelişeceğinden hiç şüphemiz yok. İlişkilerimiz karşılıklı kazan-kazan formülü çerçevesinde gelişiyor." şeklinde konuştu.