Şehirlerin kardeşliği

-----

2022-05-25 00:00:00

İnsanlar sosyal bir varlık olup bir arada yaşamak zorundadırlar. Bir araya gelmiş olan insanların ortak beğenileri, zevkleri ve yaşayış tarzları vardır. İnsanlar, yerleştikleri yerleşim yerlerini de bu tercihlerine göre düzenlemişlerdir. Bu şekilde ortaya çıkan eserler yani şehirler de ortak özellikler taşımaktadır. Tarih olaylarının da etkisiyle bu yerleşim yerlerinin zaman içerisinde şekillendiklerini görüyoruz. Bu şekillenmeler bir bakıma bizim dışımızda otomatik olarak oluşuyormuş gibi gelir bize. Bu ortak özelliklerinden ötürü kardeş olabileceklerini rahatlıkla söyleyebiliyoruz. Bu tezimize iki önemli şehrimizden örnek vermeye çalışalım:<o:p></o:p>   Bırak, övsün seni güzellikler aşığı Nefi,<o:p></o:p> Överken yol göstersin ona, Amidli Hami!<o:p></o:p>   Şair Nefi’nin övdüğü şehir ile şair Amidli Hami’nin övdüğü şehir birçok yönleriyle benzerlik göstermektedir:<o:p></o:p>   Konstantiniyyesiydi Amid de Bizans’ın,<o:p></o:p> Kalkan balığı, mavi kucağında Dicle’nin!<o:p></o:p>   En gözdesiydik ikimiz de Bizans’ın,<o:p></o:p> Gönlünü kaptırmıştı bize Konstantin!<o:p></o:p>   “Konstantiniye” idik, eski çağlarda,<o:p></o:p> Birlikte yaşadık çetin zamanlarda!<o:p></o:p>   Bu iki şehir de Doğu Roma İmparatorluğunun (Bizans) stratejik açıdan gözde şehirleriydi. Biri Roma’nın başkenti ve batı askeri üssü; diğeri ise doğu askeri üssü idi. Bundan ötürü İmparator Konstantin, bu şehirlere; “Konstantiniyye” adını vermişti. Biri batıdan; diğeri ise doğudan gelebilecek saldırılara karşı Roma ülkesini koruyordu. Doğu Konstantiniyesi, Batı Konstantiniyesi’ne: ”Tarihte, değme ordularca birçok saldırılara uğradık ve yaralar aldık; ancak bir türlü alınamadık! Bundan ötürü ikimiz de “Konstantiniyye” adıyla ünlü olduk!” dedi.<o:p></o:p>   Kanat germiş Amid'e, bazalt taşlı surları,<o:p></o:p> Burçlarıyla yaşamış, amansız savaşları!<o:p></o:p>   Çevriliyiz tarihe tanık surlarla,<o:p></o:p> Korunuyor sokaklarımız burçlarla!<o:p></o:p>   Sonra devam etti: “İkimizin de etrafı aşılmaz surlarla çevriliyiz. <o:p></o:p>   Yıldız konuklarımız, başucumuzda,<o:p></o:p> Sende Eyyub Ensari, bende Sa’Saa!<o:p></o:p>   Surlarında senin Hudrî güneştir batan,<o:p></o:p> Süleyman ve arkadaşlarıdır bende yatan.<o:p></o:p>   Sohbete devam eden Konstantiniyyeler; ”Zulümden kurtarılışımız sırasında şehit düşen, Allah Resulü’nün (S.A.V.) arkadaşlarından altı ay evinde konuk olduğu Ensar’ın ileri gelenlerinden Halid Bin Zeyd (R.A) ve Anadolu’da İslamla ilk şereflenen şehrin altı ay valiliğini de yapan Hz. Sa’saa (R.A.) bizde yatmaktadırlar. Ayrıca Hz. Hudri (R.A.) ve arkadaşları ile Hz. Halid Bin Velid’in (R.A.) oğlu Hz. Süleyman (R.A.) ve yirmi yedi arkadaşı da bizim konuklarımızdırlar<o:p></o:p> .   <o:p></o:p> Mayısın sonunda kurtulduk ikimiz de,<o:p></o:p> Yeşerdi çınarlar İslam’la göğsümüzde!<o:p></o:p>   İlginç olan şey; birimiz 29 Mayıs’ta, birimiz de  27 Mayıs’ta olmak üzere ikimiz de  mayıs ayının sonunda zulümden kurtarıldık.”<o:p></o:p>   Dolunayındır baş eser Ayasofya-i Kebir,<o:p></o:p> Güneştir bağrımı süsleyen Cami-i Kebir!<o:p></o:p>   Yine ilginçtir ki birimizde Roma’nın ünlü büyük ibadethanesi olan Hagia Sophia Kilisesi,     Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’ne, birimizde de Roma’nın ünlü Mar Toma Kilisesi’nin “Cami-i Kebir!” e dönüştürülmesidir.” <o:p></o:p>   Kardeşiz seninle, dönersek en başa,<o:p></o:p> Nasıl da ince işlenmiş nakış her taşa:<o:p></o:p>    Doğu Konstantiniyesi, Batı Konstantiniyesi’ne seslenir: “Biz aslında kardeşiz, çünkü sularımız sonunda karışıyor. <o:p></o:p>   Dicle’m, ceylan gözlüm, delirtme beni!<o:p></o:p> Nasıl kucaklaşırsın Boğaz’ımla hayalci seni?"<o:p></o:p>   Bunun üzerine Batı Konstantiniyesi: “Ceylan gözlüm, seni hayalci! Nasıl buluşur suyun suyumla?  <o:p></o:p>   Sonunda buluşur Vadi’m, Boğaz'ınla,<o:p></o:p> Arınır martılar, karışmış berrak sularımızla!<o:p></o:p>   Doğu Konstantiniyesi şöyle cevap veriyor: “Derin bir vadi içinde akarak surlarımı yalayıp kıvrılan Dicle’min suyunun önüne bir set yapılırsa su vadimi doldurur ve senin Boğaz’ına eş “Dicle Boğazı” m oluşur. Bu su, Fırat’la birleşip “Şat” olduktan sonra Basra Körfezi’ne; oradan da Büyük Okyanus’a ve Umman Deniz’ine karıştıktan sonra Kızıldeniz‘den Akdeniz’e ulaşıp Ege’den Marmara’ya; oradan da senin Boğazı’na karışır. İşte, bak benim Dicle’min sularıyla senin Boğazı’nın suları buluştu, gördün mü? Daha önce sana bunu söylerken sen bana gülmüş hatta beni hayalcilikle suçlamıştın!” <o:p></o:p>   Katıldık Kızıl'a, boyandık Yeşil'e,<o:p></o:p>   Buharlaşıp yağdık Kafkasya’da!<o:p></o:p> Uyuyup geceleri, dinlendik Hazar’da!<o:p></o:p> Emzirip inci kefalini, büyüttük Van’da!<o:p></o:p> Kar tanesi olup yağdık Toroslar’a,<o:p></o:p> Aktık Akdağlar’dan Dicle Irmak’ına!<o:p></o:p>   Doğu Konstantiniyesi şöyle devam ediyor: ”Sonra Karadeniz’e indik; Kızılırmak ve Yeşilırmak’la tanıştık. Sonra buharlaşarak Kafkasya’da kar şeklinde yağdık. Sonra eriyip Hazar Deniz’inde dinlendik. Oradan da buharlaşıp Van Gölü’ne yağdık ve oradan da buharlaşıp Toros Dağları’na kar olarak yağdık! Orada eridikten sonra Akdağlar’dan doğan Dicle Irmağı’na aktık!<o:p></o:p>   Doğu Konstantiniyesi, Batı Konstantiniyesi’ne;”Unutma kardeşim, şehirler benzer olabildiği gibi; sular da kardeş ve özdeştir; insanların göremediği sadece Allah’ın kanunu gereği yer değiştirirler.”<o:p></o:p>