Şehir
Şehir ne mimâri ve sanatın ne kültür ve uygarlığın konusuymuş.
Şehir denildiğinde aklıma yıllar boyu bahçeli müstakil evler, ufkî mahalleler, çeşme ve sebiller, cami ve külliyelerden başka birşey gelmedi. Böyle düşününce çok nüfus barındıran, çok bina bulunduran, çok araba kullanılan, çok yolu olan her yer pekâlâ şehir! oluyordu.
Heyhât!
Yanılmışım.
- - -
KİTAP'ta anlatılan şehir (medine) ise çok başka.
KİTAP'a göre şehir müslümanların ahlâk ve fıkhı toplum halinde yaşamayı başardıkları yer. Şehrin uygarlık, gelişmişlik ve büyüklük ile hiç bir alakası yok, bunlar kente özgü nitelikler.
KİTAP'a göre şehir adaletin hâkim olduğu, haksızlığa müsaade edilmediği, dayanışma ve paylaşmanın hükümfermâ olduğu, mülkiyet, sınıf ve statülerin bulunmadığı, hiçbir siyasî / iktisâdî / ruhanî iktidarın barınmadığı, aç ve açıkta kimsenin kalmadığı yer demek.
Elbette bir şehirde de evler, yollar, anıtlar, meydanlar, parklar, bahçeler bulunabilir, ancak bunların hiçbiri orayı şehir yapmak için yeterli değildir, hatta camilerle, şadırvanlarla, tekkelerle dolu olması dahî sonucu değiştirmez. Şehir ancak müslümanların birbiri ile ahi/kardeş olduğu, birbiri ile varı yoğu paylaştığı, birbirine kucak açtığı, birbirini sömürmediği yerdir.
O halde şu sûallere ne/nasıl cevap vereceğiz?
Bir şehirde hiç kredi/kart borçlusu olur mu? Hiç kiracı olur mu? Hiç dilenci olur mu? Hiç banka/cı olur mu? Hiç et satılan umumhane olur mu? Hiç aldığı maaşı üç öğün simit-çaya yetmeyen bir asgari ücretlendirme olur mu?
Bir zaman bu his ve düşüncelerle birkaç manzum beyit karalamıştım;
Şehir dostluk sıdk vefâ
Kent rekâbet öfke riyâ
Şehir sıcak candan mûnis
Kent soğuk katı kesif
Şehir kanaat bereket rızâ
Kent hırs haset hevâ
- - -
Şehir hak halk hürriyet
Kent iktidar kral mülkiyet
Şehir halkın sözü dedik
Kent iktidarın dediği dedik
Şehir cem cami cemiyet
Kent birey kitle kemiyet
- - -
Şehir esnaf çiftçi üretici
Kent memur işçi tüketici
Şehir hemşerim şurdan bir tart
Kent borç kredi taksit kart
Şehir emek gayret alınteri
Kent rant yağma sömürü
- - -
Şehir ev sokak mahalle
Kent apartman site cadde
Şehir pazar vakıf mâbet
Kent banka otopark market
Şehir taş ahşap kerpiç
Kent beton çelik terkip
- - -
Şehir gelenek kadîm tabiî
Kent modern cilâlı sun'i
Şehir mâmur imar mimâri
Kent hesap cetvel hendesî
Şehir ruh mânâ manevî
Kent beden şekil maddî
- - -
Şehir yeşil sarı mavi
Kent siyah gri lâci
Şehir çiçek ağaç at
Kent araba asfalt kat
Şehir güneş yağmur sis
Kent egsoz duman p/is
