Londra'da esir bir Osmanlı topu

-----

2023-02-19 00:00:00

<img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads//WhatsApp Image 2023-02-18 at 15.49.55 (1).jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-02-18 at 15.49.55 (1).jpeg">  Bazıları, tarihin nehirlerin yaz aylarının sonuna doğru suyunun azalıp da akışının durağan bir şekle büründüğü zamanlardaki gibi aktığını sanırken, gerçekte ise tarih bahar mevsiminde karların eriyip de nehirleri coşturduğu zamanlardaki gibi yüksek debili sürdürmektedir akışını. Bu debi engebeli arazilerde gürültülü ve coşkuluyken, düzlüklerde sakin ve dingin bir görünüm arz eder. Devletlerarası ilişkiler de bu bahsettiğimiz nehrin değişik durumlardaki akışında olduğu gibi inişli çıkışlı bir seyir izler. Bu seyir ise kimi zaman dostanedir, kimi zaman ise hasmane.<o:p></o:p>  Türk tarihinde İngilizlerle ilk tanışma 1096 da başlayan ilk Haçlı Seferleri’ne kadar giderken, Osmanlı tarihinde ise 1396 tarihinde yaşanan Niğbolu Savaşı'nda Haçlı ordusunda bulunan İngiliz birliğiyle yapılan çarpışmalar ile İngilizlerin Osmanlı tarihine girişi gerçekleşir. Bu tarihten günümüze kadar da gecen 600 kusur yılda kâh bizim safımızda, kâh da düşman safında Türk- İngiliz ilişkileri sürdürüle gelmiştir.<o:p></o:p>  Napolyon'un Avrupa'yı bir kasırga gibi sarstığı 1800lerin başında, Avrupa’da Napolyon’un yayılmacı politikalarına karşı Britanya-Avusturya-Rusya ve İsveç tarafından oluşturulan koalisyon Osmanlı’yı Napolyon ile ittifaktan uzak tutmaya çalışıyordu. Ruslar’ın kışkırttığı Sırplar’ın isyan etmesi sonrasında denklemler bir anda altüst oldu. Napolyon’un özel temsilcisi Amiral Kont Sebastiani tarafından Babıali’ye Osmanlı'nın Ruslara verdiği imtiyazların kaldırılması ve boğazların Fransız savaş gemilerine açılması karşılığında Sırp isyanını bastırmak ve kaybedilen yerlerin geri alınması için hazırlanmış bir planı sundu. Fransız heyeti ile bu görüşmeler sürerken Ruslar ani bir harekât ile Eflak ve Boğdan'ı işgal ettiler ve 1806 Rus Savaşı diye bilinen savaş patlak vermiş oldu. Ruslar ile ayni safta bulunan İngilizler Kont Sebastiani’nin kovulması ve Osmanlı'nın Fransa'ya savaş ilanını isteyen bir öneri ile Sultan III. Selim’e geldiler. Fakat İngilizler’in önerisi bu iki madde ile sınırlı kalmayıp, pişkin bir eda ile Eflak ve Boğdan'ın Ruslar’a terkini, donanmayı ve boğaz istihkâmlarını Kraliyet Donanması’nın kontrolüne bırakılmasını da istedi. Sultan Selim bu istekler karşısında hiddetlendi ve İngiliz elçisine ültimatom verdi. Bu ültimatomun akabinde İngiliz donanmasının İspanya'nın Cadiz şehrinde bulunan ve Osmanlı'nın Rusya ile harbi başlamadan bir ay kadar önce Kasım 1806’da Akdeniz'in içlerine doğru harekete geçirdiği birkaç gemilik kısmına Cebelitarık ve Malta’da başka katılımlar da oldu. Kasım sonunda da toplu halde Bozcaada açıklarında demirlediler. Ruslara harp ilan edilen Aralık 1806’dan itibaren İngilizler temkinli davranmayı ve fırsatları kollamayı denediler. Resmi olarak İngilizler Osmanlı ile harpte olmadığı için İngiliz ticaret gemileri boğazlardan serbest bir şekilde geçmekteydi. 29 Ocak 1807 tarihinde İngiliz Sefiri ve İstanbul'da yasayan İngiliz vatandaşları Endymion gemisi ile İstanbul'dan tahliye edildi. Bozcaada önlerinde demirlemiş olan Kraliyet Donanması'nın Amiral John Thomas Duckworth idaresindeki 13 gemiden müteşekkil bölümüne 6 Şubat'ta hücum emri verildi. Tam bu tarihte başlayan ve yaklaşık bir hafta suren fırtına İngilizler ’in Çanakkale Boğazı’na girişlerine müsaade etmedi.<o:p></o:p><img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads//WhatsApp Image 2023-02-18 at 15.49.55.jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-02-18 at 15.49.55.jpeg">  19 Şubat'ta Boğaz girişinde bulunan istihkamlar İngiliz ateş gemisi tarafından yakıldı. Buna mukabil Osmanlı kalelerinden de İngiliz gemilerine bombardıman başladı. Ramazan ayının sonu olması sebebi ile Boğaz kalelerinde fazla askerin bulunmamasını fırsat bilen İngilizler Marmara Denizi’ne rahatça giriş yapabildiler. Burada gördükleri bazı ufak çaplı Osmanlı gemilerine saldırdılar. Kıyıdan 3 deniz mili kadar açıkta demirleyen bu gemiler, Kınalıada’da yapılan istihkamlara saldırdılar. Buradan bir top çalmaya muvaffak oldular. Amiral Duckworth İstanbul'u bombardıman etmeyi düşünse de bu cesareti kendinde bulamadı. Bir hafta kadar Osmanlı donanmasının karsısına çıkmasını bekleyerek Marmara Denizi’nde turladı. Sultan Selim Osmanlı’nın başındaki Rus tehlikesine karşı donanmayı bu ufak grubun üzerine yollamaya tenezzül bile etmedi. Eğer donanmanın bir kısmı bile İngilizler ’in karşısına çıksaydı Marmara Denizi İngiliz gemilerinin mezarlığı haline gelecekti. 3 Mart’ta İngiliz gemileri Çanakkale Boğazı’ndan Adalar Denizine çıkış yapmak için geldiklerinde beklemedikleri bir saldırı ile karşılaştılar. Fatih Sultan Mehmed tarafından Mühendis Münir Ali Bey’e 1464’te yaptırılan ve Çanakkale Boğazı’nı koruması için yerleştirilen toplardan biri ateşlenmiş ve bu tek ateşleme İngilizlere 29 ölü ve 138 yaralıya mal olmuştur.  Bu basarisiz girişim İngilizler ’in sadece bir top çalmasına yaramışken, tarihlerine de 42 ölü, 235 yaralı ve 4 kayıp asker olarak yazılmıştır. Eğer bir gün yolunuz Londra’da bulunan Greenwich'te bulunan Eski Donanma Akademisi’ne düşerse İngilizler ’in esir aldığı topumuzu ziyaret edebilirsiniz. <o:p></o:p>    <o:p></o:p>  <o:p></o:p>