Kemalizmin 'Târih Tezi' ve 'Güneş-Dil Teorisi' hurâfeleri (50)

-----

2022-04-01 00:00:00

“Bu büyük ulusal̃ devrimin bütün şerefi, göklerden esinler alan büyük kavrayışının ışıklarıyle yol göstericilik eden Ulu Önder Kamâl̃ Atatürk’ün kutsal başı üzerinde toplanmaktadır” Hâl̃buki Emre, bu ekibin mühim bir elemanıydı ve mezk̃ûr Kılavuz’un -emsâl̃i görülmemiş “Dil İnkilâbcısı”na perestişle biten- “Önsöz”ünün altında imzâsı olanlardan biri de oydu. Filhakîka, “Önsöz”, Cep Kılavuzu’nun, “yeni sözlerin herkese yayılmasını kolaylaştırmak üzere yapılmış bir halk basımı olduğuna” dikkat çekildikten sonra “göklerden esinler alan büyük kavrayışının ışıklarıyle yol göstericilik eden Ulu Önder Kamâl Atatürk”e âdetâ secde ederek bitiyor:<o:p></o:p> “Pek kısa bir zaman içinde başarılan bu büyük ulusal̃ devrimin bütün şerefi, Türk Dili Araştırma Kurumunu kuran, koruyan ve ona göklerden esinler alan büyük kavrayışının ışıklarıyle yol göstericilik eden Ulu Önder Kamâl Atatürk’ün kutsal başı üzerinde toplanmaktadır. Yirminci asrın bu en büyük yaratıcısı, Kılavuz çalışmalarını yalnız kolaylaştırmakla kalmamış, kendisi de sözlerin köklerini aramak ve karşılık bulmak işlerinde değerbiçilmez bir özveri ile çalışmıştır. <o:p></o:p> “Yurdun ve ulusun ileriliği uğrunda, uykusunu, rahatını düşünmiyerek, bütün varlığı ve içinden taşan ülkü ateşiyle uğraşan, ve yüksek buyruğu altında iş görmeği onur bilenlere böylece eşsiz bir çalışma örneği veren Büyük Önderimize burada, yüreğimizin derinliklerinden kopup gelen sonsuz duygu ve saygılarımızı bir daha sunmayı şerefli bir borç biliriz.” (“Önsöz”, ss. VIII-IX) <o:p></o:p> Emre, es geçse de, Cep Kılavuzu’nun müelliflerinden biri de oydu<o:p></o:p> Bu metnin altına imzâsı atanların bir numarası, Kurum Başkanı, Kültür Bakanı ve Erzincan Saylavı Saffet Arıkan, iki numarası, Kurum Genel Sekreteri ve Burdur Saylavı İbrahim Necmi Dilmen, dört numarası da, Lengüistik Kolbaşısı ve Çanakkale Saylavı Ahmet Cevat Emre’dir… <o:p></o:p> Bir zamanların “Güneş-Dil âlimi”, ömrünün son deminde, “Güneş-Dil İnk̆il̃âbı” ve meslekdaşlarıyle alay ediyor<o:p></o:p> Yukarıda, Prof. Dr. Sâim Ali Dilemre’nin Hâtırât’ından bahsederken, senelerce Uydurma Dil ve “Güneş-Dil İnk̆il̃âbı” uğrunda berâber çalıştıkları Ahmet Cevat Emre’nin onunla bu çalışmaları sebebiyle nasıl alay ettiğini nakletmiştik:<o:p></o:p> “Güneş-Dil analizleri yayınlandıkça amatörleri de çıkıyordu. Bu sırada Dr. Saim Ali (Dilemre) bir analiz yapıp gönderdi. Gazi beğenmedi; ikinci ve üçüncü analizi de refüze [< Frz. “refusé”] olunca, bir dördüncüsünü sunuyor ve ‘bu da beğenilmezse intihar ederim’ figaniyle ümitsizliğini bildiriyordu! Ata, merhametli bir gülümseme ile, Deli Saimin de analizini neşrettirmişti. Bu başarıdan sonra, Saim Alinin Dil-Tarih Fakültesinde Genel Dil Bilimi Profesörlüğü sağlanmış oldu!” (Emre 1960: 344)<o:p></o:p> Emre, İki Neslin Tarihi isimli Hâtırât’ında, kendi rol̃ünü es geçerek, sâdece Dilemre’yle değil, dîğer mesâî arkadaşlarıyle de alay ediyor… Hattâ, iddiâsına nazaran, o, başından îtibâren bu “teori”ye muhâlif olmuş, onun aleyhinde rapor hazırlamış, vel̃âkin Zirveden gelen bir emirle, kendisiyle berâber mezk̃ûr “teori”nin “ilmî kıymeti hâiz olmadığı” kanâatini besliyen arkadaşları (kendisi değil, arkadaşları!), çark etmişler ve “Güneş-Dil İnk̆il̃âbı” için çalışmıya başlamışlardır: <o:p></o:p> Evvel̃â [Müellif târih vermiyor; 1935’te olsa gerek], Ahmet Cevat, Viyana’dan, “Dil Cemiyetinin reisi sanarak” kendisine gönderilen, “Psycohologie des langues turques [Türk Dillerinin Rûhiyâtı]” başlıklı ve  Şark Edebiyâtı Doktoru (Dr. ès Lettres orientales) H. F. Kvergić (ki o, sehven, “Kverdiç” diyor) imzâlı, “bozuk bir Fransızca ile yazılmış, daktil̃o makinasıyle tape edilmiş 47 sahifelik bir defter alıyor… […] Bu acayip etüdün başından, ortasından birkaç sahifesine göz gezdirince tamamiyle esassız ve kıymetsiz olduğunu anlıyarak bir okul defterini andıran o yazıyı çekmeceye atıyor, arkadaşlarına ondan söz açmağa bile lüzum görmüyor…”  (Emre 1960: 342)  <o:p></o:p>   <img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads/Aralık-2021/31mart2022yesevizade.jpg" alt="31mart2022yesevizade.jpg">   Kendisinin gizlemesine rağmen, Osmanlıcadan Türkçeye Cep Kılavuzu’nu hazırlıyan ve onun “Önsöz”ünün sonunda,  “göklerden esinler alan büyük kavrayışının ışıklarıyle yol göstericilik eden, yirminci asrın en büyük yaratıcısı Ulu Önder Kamâl Atatürk”e secde edenler arasında Ahmet Cevat Emre de vardı… <o:p></o:p> ***   <o:p></o:p>   Bil̃âhare “Güneş-Dil âlimi” “pâyesini” kazanan Emre ve arkadaşları, evvel̃â, Kvergić’in çalışmasının aleyhinde rapor tanzîm ediyorlar<o:p></o:p> “Fakat, Dr. Kverdiç benden cevap alamayınca başka biriyle etüdünü Atatürke takdim ettirmek yolunu bulmuş! [Yukarıda, Bâkiler’in Yakup Kadri’yle yaptığı mül̃âkâtta, Kvergić’in tedk̆îk̆inin Vedat Nedim Tör ve Yakup Kadri sâyesinde Mustafa Kemâl̃’e ulaştığını görmüştük.] Ata, ‘Türk dillerinin psikolojisi’ ismini taşıyan bu yazıya merakla baktıktan sonra, Cemiyetin genel sekreteri İbrahim Necmi Dilmen’i çağırtarak vermiş ve verirken: ‘mühim görünüyor, dikkatle bakılsın’ demiş.<o:p></o:p> “Bu yazıya bakmak üzere toplanan arkadaşlara, Dr. Kverdiç’ten benim de iki ay önce aynı yazının bir nüshasını almış olduğumu, fakat tamamiyle değersiz bir şey göründüğünden, müzakereye koymağa lüzum görmediğimi söyledim ve eserin muhtevası hakkında izahta bulundum. […]<o:p></o:p> “Arkadaşlara eserin muhtelif yerlerinden sayfalar okudum., sonunda Kverdiç’in sözde psikolojik analizlerinde hiçbir ilmî kıymet bulunmadığına hep birlikte kanaat getirildi. <o:p></o:p> “Bu kanaatimize göre yazılacak ve Gazi Atatürke sunulacak yazı bana bırakıldı. Hazırladığım yazının, benden başka, altına rahmetli Yusuf Ziya Özer ile Naim Hazım Onat ta imzalarını attılar; İbrahim Necmi de yazıyı Atatürk’e götürdü.” (Emre 1960: 343)

​Kemalizmin 'Târih Tezi' ve 'Güneş-Dil Teorisi' hurâfeleri (50)

Kemalizmin 'Târih Tezi' ve 'Güneş-Dil Teorisi' hurâfeleri (50)