Kemalizmin 'Târih Tezi' ve 'Güneş-Dil Teorisi' hurâfeleri (31)

-----

2022-03-13 00:00:00

“Ovarit şekli<o:p></o:p> “Yumurtalığın iltihabı (yangın) demek olan ‘ovarit’ de bütün heyetile türkçedir: ‘ovar’ın sonuna gelen dinamik ‘-it’ unsuru kelimenin manasına şiddetle kendisini hissettiren bir anlam (ıstırâp anlamını) ilâve etmektedir. Burada –it unsurunun (iti sözündeki) gerçel (reel) manası iyice hissolunmaktadır: iti (yakutça, Pekarski) ‘sıcak, yakıcı; sıcaklık, yanıklık’, (eski Osm. Çağ. Krm.) ‘hâd, sevri’. Bunların delâletile anlıyoruz ki, iltihaplar ve dolayısile hâd ve cağlar anlatan tıbbî isimlerdeki -it eki halis Türk kaynağından gelmiştir. <o:p></o:p> “Bizi dikkatle takib etmek lûtfunda bulunan okuyucuların, bu terimler grupunda da, türkçenin ana dil rolünü esaslı bir surette görmüş olduğuna kanaat getireceklerini ümit ederiz.” (Cumhuriyet, 7.2.1937, s. 6)<o:p></o:p> Prof. Naîm Hâzım Onat: “Büyük Şefin ‘arı’ sözü üzerine koyduğu bir görüşten aldığı kuvvetli bir ilhâm ile”, Arapçanın Türk Diliyle Kurulduğuna dâir cildlerle kitab yazan “Güneş-Dil âlimi”<o:p></o:p> “Güneş-Dil Teorisi”nin en fanatik tarafdâr, müdâfi ve tatbîkâtçılarından birinin, “Konya Saylavı” Prof. Naîm Hâzım Onat (Konya, 1889 – 5.5.1953) olduğuna şüphe yoktur. “Büyük Şef”, Târih ve Dil Tezlerini etrâfına telk̆în etmiye başlar başlamaz, bunlara derhâl̃ dört elle sarıldı. İbrahim Necmi Dilmen’in bir hâtırası bununla alâkalıdır. Şâhid olduğuna göre, onun “Güneş-Dil” faâliyetlerine iştirâk̃i ve bunları en uc noktalara taşıması, “Büyük Şef”in “arı” kelimesine dâir bir yorumundan aldığı ilhâmla başlamış:<o:p></o:p> “Sami dillerle Türkçenin mukayesesi işinde, cemiyet azasından derleme kolbaşısı Naim Hazım Bey en ileride yer tutmuştur. Arapçayı pek iyi ve pek derin bilen Naim Hazım Bey arkadaşımız, Büyük Şefin “arı” sözü üzerine koyduğu bir görüşten aldığı kuvvetli bir ilham ile, Arap sözleri arasında pek çoğunun Türk köklerinden kopup geldiğini yüzlerce örneklerle ileriye sürmüştür. İlkin Hâkimiyet-i Milliye sütunlarında, sonra Bülten'de yer bulan bu düşünüş ve buluşlar, günden güne gelişmekte ve genişlemektedir. Kurultay'da da başlıca bir tez olarak ortaya konacaktır.” (İbrahim Necmi Dilmen, “İkinci Dil Kurultayı’na Doğru”, Ülkü, Ağustos 1934, sayı 18, ss. 409-412; Yeni Söz, 15.10.2019/384)<o:p></o:p> 1935 senesinde Ulus gazetesinde neşrettiği bir makâle de, onun, başından îtibâren, “Güneş-Dil İnk̆il̃âbı”na nasıl heyecânla îmân ettiğine ve bu uğurda seferber olduğuna şâhiddir. O devrin henüz tedâvüle sokulmuş (“gizemli, önemli, ilkel, -hâsıl, istihsâl, inşâ etmek mânâsında- üretmek [ki Târihî Türkcemizdeki “üremek –çoğalmak-”tan “üretmek –çoğaltmak”- kelimesinin “istihsâl, hâsıl etmek”le bir al̃âkası yoktur; Uydurmacanın bu mânâdaki “üretmek” fiili, Fransazcadaki “produire > production; reproduire > reproduction” kelimelerine benzetilerek uydurulmuştur] -kelime mânâsında kullanılan- söz, araç, içsel” gibi) birçok Uydurmaca kelimeyle kaleme alınmış bu makâle, ayrıca, İlmî Zihniyetin kıyısına dahi yaklaşamamış “Güneş-Dil âlimleri”nin klinik bir tedk̆îk̆ mevzûu olabilecek zihniyet ve hâletirûhiyelerinin bir aynası mesâbesindedir:<o:p></o:p> “Güneş-Dil Teorisi”: “Beyinleri kamaştıracak kadar parlak ve yüksek hak̆îkat̃”<o:p></o:p> “ ‘Ulus’un son günlerde ilim dünyasına açtığı yeni (Güneş-Dil teorisi) bilgimizi keskin ışık dalgalariyle saracak yepyeni bir buluştur. Bu beyinleri kamaştıracak kadar parlak ve yüksek hakikat, çok eski ve köklü dilimizin ve dolayısiyle ondan varlık almış birçok dillerin nasıl doğduğunu en açık ve en basit bir şekilde ortaya koymaktadır.<o:p></o:p> “Batı dil bilginlerinin taşlaşmış teorileri, son araştırmalarla gevşemiş, dağılmaya yüz tutmuştu. Bugün ise pek üstün, varlığın kanunlarına en uygun olduğu gibi, ilmin ölçüleriyle incelenmesi de pek kolay olan bu yaltırıklı buluş, apaydın bir hakikatin, asırların karanlık görüş ve düşünüşleriyle nasıl körletilmiş, yalçın perdelerle kapatılmış olduğunu bize bir kat daha anlatıvermiştir.<o:p></o:p> “Dil tarihimizin gizemli düğümleri gözlerimizin önünde artık, çözülmeğe başladı. Bir güneş gibi fışkıran bu yeni ışıkla dilimizi ve büyük benliğimizi daha derinden aydınlatmak yolunu tutmuş bulunuyoruz.<o:p></o:p> “Dilimizin etimolojisini en kesin ve keskin bir görüşle açacak Güneş-Dil teorisi, bize ilk insanların düşünüş ve söz yaratış kaynağının ne olduğunu göstermektedir.<o:p></o:p> “Beşer tarihinin türlü yollardan yapılmış ve yapılacak araştırmalariyle öğreniyor[uz] ve öğreneceğiz ki insanlığa ilk düşünüş, ilk inanış gibi, ilk söyleyiş de gene maddi varlığımızı ören ve üreten güneşten gelmiştir. Dil, tarih araştırmaları gibi arkeolojik, paleografik bilgiler de bu hakikatin kavramında [“kavranmasında” demek istiyor] bize en önemli bir yardımcı olacaktır.<o:p></o:p> “İnsanlığa ilk düşünüş, ilk inanış, ilk söyleyişin Güneşten geldiğini gösteren Güneş-Dil Teorisi, tan yeri gibi ışıklı ve tansık [mûcizevî] bir hak̆îkat̃tir”<o:p></o:p> “Toprakların altında binlerce yıl gömülü kalmış her türlü kalıntılar gibi eski ve totemik inanlar, halk deha ve şuurunun engin bucaklarında gömülü duran düşünceler ve sözler de deşilip derinleştirildikçe çözülmez sanılan düğümler, kendiliğinden açılıverecektir.<o:p></o:p> “Güneş yerin anasıdır. Işıktan kollariyle onu saran, bağrına basan bu büyük varlığa insanoğlu, ilk gözünü açtığı gün, sarılmış; onu kendine en büyük koruyucu saymıştır.<o:p></o:p> “Kürenin korkunç ve boşluk dolu sırtı üzerinde türeyen duygusuz, insansız [inansız], araçsız ilkel insanların değil, ilerlemiş, yükselmiş, varlığın kanunlarını kavramış bugünkü beşer varlığının bile ona bugün nasıl göz ve gönül açtığını düşünmek onun yaratılışımız üzerindeki derin izlerini göstermeğe yetişebilir.<o:p></o:p> “Güneşten aldığı düşünüş ve anlayış kuvvetiyle ona belki de göz yumacak kadar ilerlemiş, türlü yaşama yolları bulmuş bugünkü insan yığını, eğer bilmiş ve inanmış olsaydı ki şimdi, o artık sönecek ve kararacaktır, onun o anda uğrıyacağı korkunç iç duygusu, şüphesiz, aklını alacak kadar, çılgın olurdu. <o:p></o:p> “İç ve dışımızı almış bu kadar büyük bir varlığın, her şeyi ondan uman ve ondan aldığını sanan en eski dedelerimizce ne kadar önemli tutulacağı düşünmeye bile değmez sanırım. <o:p></o:p> “İlkel insanlar, yemeyi, içmeyi, ısınmayı, ışığı, ateşi, yanmayı, türlü iyilik ve felâketleri hep ondan gelir sanarak ona tapmış, onu en büyük yaratıcı Tanrı saymışlardı.<o:p></o:p> “Her şeyde ilkin maddî düşünen insanın bütün içsel duygularını doğuran gene güneşin, kendini saran ışıkları olmuştur. <o:p></o:p> “O, aklı, bilmeyi, büyüklüğü, yüksekliği, güzelliği, kuvveti ve ona inanıp tapmayı; hareket, mesafe ve zaman gibi zihnî bulguları hep ondan, onun türlü oluş ve görünüşlerinden almış, onu anmaya yarıyacak en düz ve birleşik ses ve hecelerden gitgide bütün duygu ve düşüncelerini anlatacak bir dil araçını ortaya çıkarmıştır.<o:p></o:p>   <img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads/Aralık-2021/12mart2022yesevizade.jpg" alt="12mart2022yesevizade.jpg"> (Akşam, 21.8.1934, s. 1)<o:p></o:p> 1934’teki İkinci Dil Kurultayı’nda, Prof. Naîm Hâzım Onat, “Arabcanın Türk Diliyle nasıl kurulduğunu” îzâh ediyor… “Güneş-Dil Teorisi”nin  ana fikri, en az 1930’dan beri Kemalist kadroların bir kesimi arasında tedâvüldeydi… <o:p></o:p> ***   <o:p></o:p>

​Kemalizmin 'Târih Tezi' ve 'Güneş-Dil Teorisi' hurâfeleri (31)

Kemalizmin 'Târih Tezi' ve 'Güneş-Dil Teorisi' hurâfeleri (31)