​Kemalizmin 'Târih Tezi' ve 'Güneş-Dil Teorisi' hurâfeleri (26)

-----

<p></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><b>Asım Us: “Güneş-Dil teorisinin isbât ettiği hak̆îkat̃: Türk medeniyeti en eski medeniyet, Türk dili en eski medenî dil”<o:p></o:p></b></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><i><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif; mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;;color:windowtext">Kurun</span></i><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext"> (<i>Vakit</i>) gazetesi Sâhib ve Başmuharriri ve Mustafa Kemâl̃’in, imzâsını kullanarak başmakâleler kaleme alacak kadar kendine yakın bulduğu Asım Us, 23, 24 ve 26 Ağustos 1936 târihli üç başmakâlesini Dil Kurultayı’na tahsîs etti ve “Güneş-Dil Teorisi”nin medh-ü-senâsını yapmak için kaleminin bütün hünerini kullandı. <o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">İlk başmakâlesinden:<o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“Üçüncü dil kurultayı yarın açılıyor. Bu suretle dil sahasında başlıyan ve devam eden inkılâp hareketinin yeni bir ilerleyiş safhasına giriyoruz. [&hellip;]<o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“&hellip;(Güneş-Dil teorisi) insanlar arasında konuşma ve anlaşma vasıtası olan dil müessesesinin ilk kaynakları tetkik edilirken elde edilmiş bir tahlil usulüdür ki bize Türk dilinin teşekkülündeki hususiyetlerini göstermektedir. Yine (Güneş-Dil teorisi) sayesindedir ki muhtelif diller arasında Türk dili köklerinin yüksek mevkiini, Türk dili hududunun hakikî genişliğini tayine imkân bulunabilmektedir. Nihayet (Güneş-Dil teorisi) muhtelif diller arasında öz türkçe köklerden gelmiş olan kelimeleri isabetle tanımağa hizmet etmektedir.<o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“(Güneş-Dil teorisi) Türk tarihinin aydınlattığı bir hakikati, Türk medeniyetinin en eski medeniyet; Türk dilinin en eski medenî dil olduğu hakikatini muhtelif dillere mensup kelimeler üzerinde yapılan tetkikler ile isbat etmiştir. <o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“Bu hakikatin sabit oluşu, dil tetkiklerimizde, dil araştırmalarımızda, dil eserlerimizde ve Türk dilinin inkişafını temin yolunda takip edilecek istikameti aydınlatmıştır. İlh&hellip;” (Asım Us, “Dil inkılâbının inkişafları”, <i>Kurun</i>, 23.8.1936, ss. 1 ve 2) <o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><b>“Ulu Önderin en güzel eserlerinden biri daha”<o:p></o:p></b></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">İkinci başmakâlesinden:<o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“Bugün Ulu Önder Atatürk’ün en güzel eserlerinden birini daha görmekle bahtiyar olacağız&hellip; [&hellip;]<o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“&hellip;(Artık) elimize (Güneş-Dil teorisi) adı ile ilim ışığından bir projektör geçmiştir.<o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“Güneş-Dil teorisinin ilim sahasında bize temin ettiği faydaları anlatmak için küçük bir misal arzedelim: İki yıl evvel dilimizde hâlik ve mabut manasına kullandığımız iki kelime vardı: (Allah) ve (Tanrı). Osmanlıca lûgatler bunlardan birincisini arapça, ikincisini öz türkçe bir kelime diye gösteriyordu. Onun için bize yabancı olan kelimeleri millî dil hududundan dışarıya atmak gayreti ile (Allah) kelimesini yazılarımızda kullanmamak, onun yerine (Tanrı) kelimesini koymak için çalışıyorduk. Halbuki şimdi (Güneş-Dil teorisi) nin tahlil usulü sayesinde öğreniyoruz ki (Tanrı) kelimesi ne kadar türkçe ise (Allah) kelimesi de o kadar türkçedir. Bu iki kelime arasında sadece bir nüans farkı vardır. (Allah) kelimesi güneş gibi ziyası kendinden olan bir varlık, bütün evsafı ile hâlik olan bir mabut manasınadır. (Tanrı) ise (Ay) gibi aydınlığını başka bir ziya kaynağından alan varlık, yani bir put gibi hâlik olmadığı halde onun yerine bir işaret olarak kabul edilen ve o sıfatla kendisine tapılan bir mabut demektir.<o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“İşte Güneş-Dil teorisi böyle öz türkçe kelimelerin asıl hüviyetlerini tayin için ilim adamlarına yardım edeceği gibi mekteplerimizde de bundan sonra yapılacak dil dersleri usulünü de esaslı bir surette değiştirecektir. İlh&hellip;” (Asım Us, “Kurultay Açılırken”, <i>Kurun</i>, 24.8.1936, ss. 1 ve 4)<o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">Üçüncü başmakâlesinden:<o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“Dil denilen ilim mevzuunun bir çok cepheleri vardır. Dil inkılâbı yolunda nihaî muvaffakıyete ermek için bütün bu muhtelif cephelerde vazife almış olan arkadaşların program dairesinde müşterek hedefe doğru yürümeleri lâzımdır. Türk Dili Araştırma Kurumunun eserleri bu bakımdan ayrı bir muvaffakıyettir. Ulu Önder Atatürk’ün yüksek kılavuzluğu sayesinde gösterilen bu toplu ve metodik çalışma misali diğer sahalardaki ilmî teşekküllerimiz için de nümune olacak mahiyettedir.” (Asım Us, “Verimli Çalışma”, <i>Kurun</i>, 26.8.1936, ss. 1 ve 2) <o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">&nbsp;</span></p> <p class="Default"><span><img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads/Aralık-2021/7mart2022yesevizade (1).jpg" alt="7mart2022yesevizade (1).jpg"></span></p> <p class="Default"><span style="font-size:10.0pt;font-family:&quot;Times&quot;,serif; mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;;color:#C00000">(<i>Akşam</i>, 26.8.1936, s. 1)<o:p></o:p></span></p> <p class="Default"><span style="font-size:10.0pt;font-family:&quot;Times&quot;,serif; mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;;color:#C00000">Necmeddin Sadak’ın <i>Akşam</i> gazetesinin manşeti: “Dillerin ana kaynağı Türk dilidir”&hellip; <o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%">***<span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif; mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;;color:windowtext"> <o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">&nbsp;</span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><b>Ahmet Emin Yalman: Târih ve Dil Tezleri “büyük bir ilmî ve amelî kıymet arzediyor” </b><o:p></o:p></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">Târihî Türkce yerine Uydurmacayı ikâme etmek için çalışan ekibin birçok ismi gibi Sel̃ânik Cemâat̃ine (onların Yâkûbî koluna) mensûb olan Ahmet Emin Yalman’ın (Sel̃ânik, 1888 – İstanbul, 19.12.1972, Teşvîk̆iye C., Feriköy Mez.) Sâhiblerinden ve Başmuharriri olduğu <i>Tan</i> gazetesindeki başmakâlesinden:<o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“Dün Üçüncü Dil Kurultayında, Türklüğün dünya yüzündeki kültür yaratıcı ve kültür yayıcı rolü hakkında söylenen sözleri alâka ile dinle(dim). [&hellip;] <o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">“Yapılan araştırmalar, Türklük namına o kadar büyük bir ilmî ve amelî kıymet arzediyor ki, bundan evvel inkılâbın ele aldığı her meselede olduğu gibi, menfi ruhlular bu meselede de yanlışlarını anlayacaklardır. Yeni araştırmaların kıymeti ve cazibesi, her şuurlu Türk gibi, onları da kavrıyacaktır.” (“Bir istifham işaretinin cevabı” başlıklı başmakâle, <i>Tan</i>, 25.8.1936, s. 1) <o:p></o:p></span></p> <p class="Default" style="margin-bottom:12.0pt;line-height:115%"><span style="font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family:&quot;Times New Roman&quot;; color:windowtext">&nbsp;</span></p> <p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;line-height: normal"><span><img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads/Aralık-2021/7mart2022yesevizade (2).jpg" alt="7mart2022yesevizade (2).jpg"></span></p> <p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;line-height: normal"><span style="font-size:10.0pt;font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;;color:#C00000">(<i>Tan</i>, 1.9.1936, s. 1) <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal" style="margin-bottom:0cm;margin-bottom:.0001pt;line-height: normal"><span style="font-size:10.0pt;font-family:&quot;Times&quot;,serif;mso-bidi-font-family: &quot;Times New Roman&quot;;color:#C00000">Ahmet Emin Yalman, Sertel’ler ve Dördüncü’nün <i>Tan</i> gazetesinde, “Güneş-Dil Teorisi”: “Dil âleminde esaslı bir devrim yapacak mahiyette orijinal bir teori”&hellip; 31 Ağustos 1936’da akdedilen son celsede, Maârif Vekîli ve “Kurultay Başkanı” Saffet Arıkan, kapanış nutkunu îrâd ediyor. Sol tarafında, iki “Kurultay Sekreteri”nden biri: “Sel̃ânik Yârânı”ndan Tesalyalı İsmail Müştak Mayakon&hellip; (Dîğer “Kurultay Sekreteri”, Zerrin Dilmen&hellip;)&nbsp; Mayakon da, “Güneş-Dil” âlimlerinden biri idi&hellip;<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal">***&nbsp; &nbsp;<o:p></o:p></p>