Kayısı çekirdeği zehirlenmeye yol açar mı?

Zaman zaman medyada kayısı çekirdeğinden zehirlendiği iddia edilenlerin haberleri yer alır.

Bugün de Niğde' de siyanür zehirlenmesi tespit edilen ama ölümden kurtulan 2 yaşındaki bir çocuğun haberi vardı.

Kayısı çekirdeğinde gerçekten siyanür bulunur mu, ne kadar yendiğinde zehirlenme yapar, ölümlere yol açar mı, kayısı çekirdeğinin hiç yenmemesi mi doğru olur?

İşte tüm bu soruların cevapları:

Kayısı çekirdeğinde siyanür bulunmuyor ama çekirdekteki “amigdalin” adı verilen bileşik çekirdek çiğnenip öğütüldükten sonra midede zehirli bir madde olan “siyanüre” dönüşüyor.

Laetril ve B17 vitamini isimleriyle de bilinen amigdalin kayısı dışında badem ve şeftali çekirdeğiyle lima fasulyesi, yonca ve sorgum bitkisinde de var ama miktarları çok düşük olduğu için herhangi bir sağlık problemine yol açmıyor.

Acı kayısıda yüksek miktarda amigdalin olabileceğinden bunun fazla yenmesi özellikle küçük çocuklarda zehirlenmelere ve ölümlere yol açabiliyor.

Araştırmalara göre vücut ağırlığının kilosu başına 0.5-3.5 mg siyanür ölümcül olduğu bildiriliyorsa da EFSA emniyet sınır olarak bir defalık maksimum miktarı kilo başına 20 mikrogram olarak veriyor.

Bu, ölümcül sınırın 20 mislinden daha düşük bir miktara denk geliyor.

EFSA, bu veriler ışığında erişkin bir insanın en fazla üç adet acı kayısı çekirdeği (370 mg) yenmelerine müsaade ediyor.

Küçük çocuklar için sınır 60 mg yani, yarım kayısı çekirdeği kadar.

Amigdalin sert bir kabukla kapalı olan çekirdekte bulunduğundan dolayı bunun kayısıya geçmesi mümkün olmuyor.

Siyanür zehirlenmesinin belirtileri

Siyanür zehirlenmesi bulantı, kusma, ateş, baş ağrısı, sussama hissi, yorgunluk, sinirlilik, eklem ve kas ağrıları ve kan basıncı düşmesi gibi belirtiler veriyor.

Zamanında tanınıp müdahale edilmediğinde şok ve koma tablosunda ölüme yol açıyor.

Amigdalinin farelerde yapılan deneylerde sağlıklı hücrelere zarar vermeden kanserli hücreleri öldürdüğüne dair araştırma ve iddialar varsa da bunlar henüz tam olarak ispatlanmış değil.

Kayısı çekirdeği ihtiva ettiği vitamin, mineral ve yağlarla faydalı bir yemiştir ama acı olan türlerinden uzak durmakta da fayda vardır.

Çocuklara acı kayısı çekirdeği verilmemelidir!

Kaynaklar:

https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/160427

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24819963