Çalınan eserler çalındı
-----
Basında geçen hafta bir yazı okudum, bilmiyorum sizlerin dikkatini çekti mi ama ,geçtiğimiz yıl British Museum, depolarında tutulan bazı eserlerin kaybolduğunu, çalındığını veya hasar gördüğü açıklandı.
2024-06-13 00:00:00
<p></p>
<p class="MsoNormal"></p>
<p class="MsoNormal"><b>Basında
geçen hafta bir yazı okudum, bilmiyorum sizlerin dikkatini çekti mi ama ,geçtiğimiz
yıl British Museum, depolarında tutulan bazı eserlerin kaybolduğunu,
çalındığını veya hasar gördüğü açıklandı. Bu açıklama doğal olarak dünya çapında büyük
bir yankı yarattı. Çünkü 1753 yılında kurulan British Museum, dünyanın birçok
yerinden eserleri bünyesinde barındırıyordu. İstanbul’da kurulan müzeden daha
eski bir müze Brisith Museum. Habere
göre, British Museum’un yaklaşık sekiz milyon eserden oluşan devasa
koleksiyonundan sadece yaklaşık seksen bin tanesi sergileniyor, geri kalanı ise
depolarda tutuluyordu. Depolardaki bu eserlerin bir kısmı ise tekil olarak
kataloglarda kayıtlı değil. Şimdi ise ikibin objenin kayıp ya da çalındığı
açıklandı.<o:p></o:p></b></p>
<p class="MsoNormal">Aradan geçen süreçte soruşturmanın ilerlemesiyle, hırsızlık
olayının iyice derinlerine inildi. Eserleri satın alan kişilerle iletişime
geçilmesi, daha fazla ipucunu gözler önüne serdi. Bir PayPal makbuzu, satıcının
isminin Peter Higgs olduğunu ortaya çıkardı. Bu kişinin PayPal hesabındaki
e-posta adresi ise “Bodrum1966” idi. Zira British Museum’da çalışan bu kişinin
uzmanlık alanı aslında Türkiye’de yer alan Bodrum’daki antik Halikarnassos
heykelleriydi. Hatta Peter Higgs, daha önce British Museum’da Halikarnassos
Mozolesi hakkında konuşmalar da yapmıştı.<o:p></o:p></p>
<p class="MsoNormal"><b>Bu bilgiyi niye verdim sevgili okurlarım, UNESCO’nun
Mayıs 2020’de yayınladığı ilk rapora göre dünyada yaklaşık 95 bin müze var. Ve
bu müzelerin hemen hemen yüzde 80’ine yakınında Türkiye’den ve Osmanlı
coğrafyasından kaçırılan eserler yer alıyor. Bizler ülkemizde bulunan eserlere
maalesef sahip çıkamıyoruz. Özellikle yazımı buraya kadar okuyan siz değerli
dostlar, okurlarım, ileride okuyacak olan okurlarım tarihi eserlerimize sahip
çıkalım. Bu tarihi eserler sadece bizim değil gelecekteki neslin bize
emanetidir. <o:p></o:p></b></p>
<p class="MsoNormal"><b>Çalınan eserler geri geliyor mu? </b><o:p></o:p></p>
<p class="MsoNormal">Peki, dünyanın dört bir yanından eserler barındıran bir
müzedeki hırsızlık ve kaybolma skandalı sadece British Museum’u mu ilgilendiriyor?
Tabii ki hayır. Birçok farklı ülke, British Museum’da yaşanan bu skandaldan
sonra seslerini yükseltmeye başladı. Eserlerinin orada korunamadığına işaret
ederek iadelerini isteyen ülkeler arasında Yunanistan, Çin ve Nijerya gibi
ülkeler var. Bu ülkeler, eserlerinin artık güvende olmadığını da öne sürerek
iadelerini talep ediyor ve kamuoyu oluşturuyor. <o:p></o:p></p>
<p class="MsoNormal">Çin merkezli Global Times gazetesindeki bir başyazıda,
müzenin “yabancı ülkelere ait kültürel varlıklara” gereken özeni göstermediği
savunuldu ve British Museum’daki Çin’e ait tüm kültürel eserlerin “ücretsiz”
olarak geri verilmesi istendi. Uzun süredir Elgin Mermerleri’nin iadesini
isteyen Yunanistan da bu olaydan sonra çağrısını yeniledi. Yunanistan Kültür
Bakanı Lina Mendoni, bu hırsızlık olayının, Elgin Mermerleri’nin kesin iadesine
yönelik taleplerinin haklılığını gösterdiğini söyledi. Nijeryalı yetkililer ise
hırsızlık olayından endişe duyduklarını belirterek Benin Bronzları’nın iade
edilmesini istedi.<o:p></o:p></p>
<p class="MsoNormal"><b>Ve Türkiye’den kaçırılan eserler <o:p></o:p></b></p>
<p class="MsoNormal">Değeril okurlarım, British Museum’da Anadolu’dan da binlerce
eser var. Bunlar arasında belki de en ünlüleri Ksanthos Antik Kenti’nden
çıkarılan Nereidler Anıtı ve Payava Lahdi, Knidos Antik Kenti’nden çıkarılan
Knidos Aslanı, Satala Antik Kenti’nden çıkarılan bronz Aphrodite büstü,
Halikarnassos Mozolesi Kalıntıları, Aççana Höyük’ten çıkarılan İdrimi Heykeli
gibi eserler var. <o:p></o:p></p>
<p class="MsoNormal"><b>Ülkemizde halen birçok kaçak kazı devam ediyor</b><o:p></o:p></p>
<p class="MsoNormal">Türkiye’nin birçok yerinde yapılan sayısız kaçak kazılar
devam ediyor. Kaçak kazılarda bulunan
eserler ya parçalanıyor ya da kaçırılıyor. Hele hele Anadolu’da hala definecilik adeta
bir sektör haline gelmiş durumda. Definecilik ve kaçakçılık faaliyetlerini
engellemenin en etkili yolu, tarihimiz sevdirmek. Tarihi eserlerin ekonomik
değil kültürel boyutunun önemine dikkat çekerek bunun kültürel miras olduğunu
anlatmalıyız. Burada yazılı, sözlü, görsel medyamıza da iş düşüyor. <o:p></o:p></p>
<p class="MsoNormal"><o:p> </o:p></p>