Ayasofya Câmii'ne "Bizans Müzesi" hakâretinin sahîh târihçesi (66)

-----

2023-01-12 00:00:00

Kandemir’in pek ibretâmîz bir hâtırası Hukûk Fakültesi’nde talebe iken başlıyan Birinci Cihân Harbi sebebiyle tahsîlini yarıda kesip askere gitmek zorunda kalan rahmetli Feridun Kandemir, Hicâz Cephesi’nde, Kızılay (Hil̃âl̃-i Ahmer) hizmetinde çalışmış, Memlekete avdet edince, 1919’da, Konya’da, İstik̆l̃âl̃ Harbimizi destekliyen Öğüt gazetesinin Neşriyât Müdürlüğünü deruhde etmiştir. Bu gazeteyle meşgûl̃ken, dâvet üzerine Ankara’ya gitmiş, TBMM Matbaası’nı têsîs etmiş, Matbaanın Müdürlüğü uhdesine verilmiş, bu vazîfesini îfâ ederken, TBMM’nin faâliyetlerini yakından müşâhede imk̃ânı bulmuştur. Bil̃âhare, yaşadığı, şâhid olduğu bâzı hâdiseleri 35 Yıl Önceki Ankara isimli hâtırât kitabında (Ekicigil Ye, 1955) anlatmıştır. (Aksoy 2010: 301) Bu hâdiselerden biri, TBMM’nin açılışı esnâsında yaşananlardır. Herhâl̃de, Kandemir, Sabataîlik sâhasında ciddî mâl̃ûmât sâhibi bir müellif değildi; bununla berâber, anlattığı bu hâdise, anlıyanlar için, Sabataîlik hakkında çok şey söylüyor: <o:p></o:p> “Gelecek Bayram Namazını, İnşâallâh, Ayasofya Câmii’nde kılacağız Paşam!”<o:p></o:p> “(Hacı Bayram Câmii’ndeki) namazdan sonra tanıdık, tanımadık bir kucaklaşmadır, sarılıp öpüşmedir gitti. O âna kadar çekingen duran Ankaralılarla ilk kaynaşma o gün oldu. Bununla da iktifa edilmedi. Cümbür cemaat, Mustafa Kemal Paşa’nın peşine takılarak herkes Büyük Millet Meclisine gitti. Riyaset odasında, tebrik için gelenleri ayakta kabul eden Mustafa Kemal Paşa’nın bir daha elleri öpüldü. Dualar edildi. Bu esnada, her zamanki heyecanlı hâliyle sapır sapır titreyerek; ‘Gelecek bayram namazını, inşallah Ayasofya Camii’nde kılacağız Paşam!’ diye kükrerken gözlerinden yaşlar akan Bolu Mebusu Tunalı Hilmi’ye; ‘Elbette… Şüphesiz… Yalnız ağlamamak şartı ile…’ cevabını verirken, Paşa’nın da gözleri yaşarmıştı…” (Berna Türkdoğan-Uysal; <a href="https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/feridun-kandemir/">https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/feridun-kandemir/</a>; 13.11.2022) (Kandemir hakkında bizim de istifâde ettiğimiz kıymetli bir çalışma: Dilek Aksoy, Feridun Kandemir: Hayatı, Eserleri ve Fikirleri -1985/1977-, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üni., 2010)  <o:p></o:p> - 4. Fasıl: AYASOFYA, İSL̃ÂMÎ HÜVİYETİNE TEKRÂR NASIL KAVUŞTU?<o:p></o:p> Bir evvelki Fasıl’da da müşâhede ettiğimiz vechiyle, 1930’lu senelerde, “Büyük Şef”’in Ayasofya Harek̃âtını Müslümanlar ancak içleri kan ağlıyarak seyretmekden başka bir şey yapamadılar. Çünki bütün Memleketi saran Kemalist tedhîş kasırgası altında köşelerine çekilmiş, sinmiş, sindirilmişlerdi. Korkunc mezâlim karşısında seslerini yükseltmek şöyle dursun, bir îtirâz l̃afzı sarfetmekden dahi çekiniyorlardı. Zîrâ bedeli çok ağırdı: İşinden kovulup aç bırakılmak, sürülmek, zindana atılmak, galîz hakâretlere ve maddî-mânevî çeşid çeşid işkencelere mârûz kalmak, darağacında sallandırılmak! <o:p></o:p> Bu cümleden olarak birkaç vâkıayı hatırlıyalım: <o:p></o:p> Asırlardır kapalı devre yaşıyan, dünyâdan da, üç asırdır koyunlarında yuvalanmış Sabataîlikden de bîhaber olan, zevâhire kolayca aldanan, (Pâdişâhından, Hük̃ûmet Erk̃ânından idârecilerine, askerlerine, ilim adamlarına, muharrirlerine, gazetecilerine kadar) inanılmaz derecede safderûn, inanılmaz derecede gâfil Müslümanlar, Sel̃ânik, İstanbul, Sofya ve mümâsili şehirlerdeki “sosyetik” hayâtından sonra, Pâyitaht’ta bir Nâzırlık da elde edemeyince, artık istik̆bâl̃in Anadolu’da olduğunu anlayıp Anadolu’ya geçen (veyâhud kendisine öyle olduğu anlatılıp Anadolu’ya geçirilen) ve burada, -Sel̃ânik’de aldığı köklü terbiyeye muvâfık olarak- “koyu Müslüman” kisvesine bürünen, Cemâat̃le vak̆it ve terâvih namazlarına, Kur’ân-ı Kerîm kırâat̃lerine, Mevlidlere, duâlara iştirâk̃ eden, Şeyhülisl̃âm ağzıyle nutuk îrâd eden, beyânât veren, Dîn-i Mübîni, Pâdişâh-Halîfeyi kurtarmaktan dem vuran, hattâ bunu yemînle, beyânnâmelerle têyîd ve têkîd eden Mustafa Kemâl̃’e kanmışlar, onun kolayca tahk̆îk̆ edilebilecek aslına ve evveliyâtına hiç dikkat̃ etmemişler, onu başa geçirip başlattıkları İstik̆l̃âl̃ Har̃binin Başkumandanlığını da ona tevdî etmişler, sonra bir de bakmışlar ki mukaddes İstik̆l̃âl̃ Har̃bi Müslümanlığa karşı bir “İhtil̃âl̃ Harbi”ne çevrilmiş, “Millî Sır” stratejisiyle peyderpey ik̆tidâr iplerini ele geçiren ve irâdesine râm olmıyacak Meb’ûsları “kafalarını kesmekle” tehdîd eden, 1923’ten ölümüne kadar (“Ey Türk Gencliği” hitâbesi gibi, “Bursa Nutku” gibi, “Avrupa Medeniyetini ik̆tibâs için, l̃âzım gelirse, bâzı kurbanlar da verelim!”, “Kan ile yapılan ink̆il̃âblar daha muhkem olur; kansız ink̆il̃âb ebedîleştirilemez!”,  “Milletin yapacağı şey, Mürtecileri parçalamaktır!” şeklindeki beyânlarında olduğu gibi) her fırsatta îrâd ettiği tedhîşçi nutuklarla, verdiği beyânâtla  ortalığa dehşet salan, (Memleketin en nâmûsk̃âr, en basîretli, en kahraman, en fazla ümîd vaadeden münevverlerinden biri olan Trabzon Meb’ûsu Ali Şükrü Bey’in Topal Osman’a boğdurtulması ve onunla berâber Meclis’den II. Grup’un tasfiyesi gibi) tehdîdlerini tatbîkâta koymaktan hiç hazer etmiyen “Gâzî”, Müslümanlığın can düşmanı kesilmiş, Pâdişâhı, Halîfeyi, bütün Osmanlı Hânedânını her karış toprağında hakları olan Vatanlarından kovmuş, peşpeşe yaptığı Frenkvârî İnk̆il̃âblarla Memleketi bir İsl̃âm diyârı olmaktan çıkarmakta… <o:p></o:p> <o:p> </o:p>   <img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads//WhatsApp Image 2023-01-11 at 15.38.30.jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-01-11 at 15.38.30.jpeg">   <o:p> </o:p>