Ayasofya Câmii'ne "Bizans Müzesi" hakâretinin sahîh târihçesi (57)

-----

2023-01-03 00:00:00

“Ve bütün bu ihtirasların kaynağını, vicdanları serbest iylan ettiğini iddia eden Avrupa teşkil ediyordu. Hintli Mecusi’nin ineği ile hintli müslümanın abdest suyu yüzünden kopacak kanlı kavgaları, Hindistan hükûmeti nasıl izale etmek şöyle dursun bilakis körüklemişse, Ayasofya dedikodusunu da, aradan beş kere yüz sene geçmiş olmasına rağmen, makaleleri, resimli mecmuaları ve ince propagandası ile lâik garp, taze tutmuştur. “Bugün, L̃aik Türkiye Cumhûriyeti, Ayasofya ile Sultan Ahmed Câmilerini müzeye tahvîl etmekle, onlara L̃aik bir hüviyet kazandırıyor” [L̃aiklik ise, Allâh’ı ve Vicdân Hürriyetini tanımamak demekdir]<o:p></o:p> “Bugün lâik Türkiye cümhuriyeti, bu dedikoduya nihayet veriyor. Ayasofya’yı Sultanahmet camii ile beraber müzeye, yani bütün insanlar için muhterem bir mefhum haline gelmiş olan bir müesseseye tahvil ediyor.<o:p></o:p>   <img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads//WhatsApp Image 2023-01-02 at 15.50.47.jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-01-02 at 15.50.47.jpeg"> (Akşam, 24.12.1933, s. 1) <o:p></o:p> Fransız gazetesi Le Matin, bir sene evvelinden haber veriyor: “Ayasofyanın bir müddet sonra Bizans eserleri müzesi haline konacağı muhakkak gibidir”… Kemalist Rejim nasıl bir rejimdir ki Anadolu efk̃ârıumûmiyesinden (darbeyi indiriciye kadar bir “millî sır” olarak) sakladığı projeye Gar̃b efk̃ârıumûmiyesini (- en az- bir sene evvelinden) vâkıf kılıyor? (Ayasofya’nın putperestâne mozaiklerini meydana çıkarıp restore eden Amerikalı misyoner Thomas Whittemore, Mustafa Kemâl̃’in bu projesinden, herhâl̃de, başından îtibâren haberdârdı…)<o:p></o:p> ***  <o:p></o:p>   “Lâik garbın bu sahada neler yaptığını kestirmek son derece müşküldür. Bu gün bütün Orta Avrupa’da katoliklik-protestanlık davası, Huss, Luther ve Alba zamanında olduğu kadar canlıdır. İngiliz kilisesi, Wotan mezhebini ihya etmek istiyen alman protestanlarını âdeta recmetmiştir. Bütün Avrupa’da bir Fransa vardır ki, bir dereceye kadar lâik olduğu iddia edilebilir. Fakat onun da, geçenlerde, bir muharriri bizim memleketi gezip dolaştıktan sonra misyoner mekteplerinin bizde de devlet kontrolü altına alınmasına hayıflanıp duruyordu. Ve İtalya’nın, katolikliği bir haricî politika unsuru olarak kullanmağa başlaması üzerine, lâik Fransa, hiç olmazsa Fransa haricinde, lâik tavurlarından bir hayli vaz geçmiştir. <o:p></o:p> “Ayasofya, L̃aik Cumhûriyetin bir remzi olarak müzeye tahvîl edilmektedir”<o:p></o:p> “Vicdan hürriyetine kavuştuğunu bir buçuk asırdanberi iddia eden böyle bir garba karşı, türk inkılâbının lâiklik mefhumuna verdiği şümulü işaret etmemek, fazla ve lüzumsuz bir tevazu olur. Biz, inkılâbımızın mahiyetini ortaya koyacak ölçüde olan iyzahlarda, tevazuu daima reddetmişizdir. Bizzat mükevvenatta meknuz olan kudretin en öz bir parçası gibi Viyanaları yalıyan türk fütuhat dalgası, aleyhinde ne kadar yalan ve iftira uydurulmuş olursa olsun, hükmü altında bulundurduğu yerlerde insan eserlerine, sanat eserlerine, tarih eserlerine hürmet etmiştir ve onları gözü gibi muhafaza etmiştir. Peşte’de bir hamamın kubbesinden başka bir şey kalmadığı halde, Ayasofya gibi eserler bu gün hâlâ ayakta durmaktadır. Ve Ayasofya’nın mozayikleri, hilal bütün kubbelerin ve bütün minarelerin üzerinde iken meydana çıkarılmağa başlanmıştır. Ve bugün Ayasofya, gene hilâl’in altında ve muhafazasında olarak bir müzeye kalbedilmektedir.<o:p></o:p> “Ayasofya, teokrasi devrinde, türk milletinin serbest iradesinin tecellisi neticesinde camie kalbedilmişti. 1453 te. Ayasofya, kimseden pervası olmıyan aynı türk milletinin aynı serbest iradesinin tecellisi neticesinde, lâik cümhuriyetin bir remzi olarak müzeye tahvil edilmektedir. 1934 te.<o:p></o:p> <o:p> </o:p>