Ayasofya Câmii'ne "Bizans Müzesi" hakâretinin sahîh târihçesi (53)

-----

2022-12-30 00:00:00

<img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads//WhatsApp Image 2022-12-29 at 14.06.37.jpeg" alt="WhatsApp Image 2022-12-29 at 14.06.37.jpeg">(Cumhuriyet, 28.1.1935, s. 2) Müslüman eserlerinden temizlenen ve Bizans Müzesi’ne tahvîl edilen Ayasofya Câmii’nin açılıştan hemen evvelki mahzûn hâlinden bir görünüş: “Caminin içini kaplıyan halılar ve hasırlar kaldırılmıştır. Bu suretle yeni müzenin mermer zemini meydana çıkmıştır. Bir taraftan Ayasofyanın cami olmasından sonra ilâve edilen bazı fazla kısımlar da kaldırılmaktadır…” (Yukarıdaki resmin haber metninden)<o:p></o:p> ***    <o:p></o:p>   “Ayasofya camiinin müzeye ifrağı için çizilen programın bu suretle ancak birinci safhası bitirilmiş, diğer ehemmiyetli noktaları henüz ikmal edilmemiştir.<o:p></o:p> “Fakat seyyah mevsimi başladığından şehrimize gelecek Ecnebilerin burayı görebilmelerini temin için Ayasofyanın bugünden [1 Şubat 1935] itibaren umuma küşadı kararlaştırılmıştır.<o:p></o:p> “Buranın müze olabilmesi için icabeden eksikleri her cumartesi günü tamamlanacaktır. Bu itibarla Müze her cumartesi günü kapalı olacak, sair günler saat ondan dörde kadar on bir kuruş dühuliye mukabilinde umuma açık bulunacaktır. Ayasofyanın tathiratı da bitmiştir. Yeni müze bu sabah saat ondan itibaren ziyaretlere açık bulunacaktır.” (Zaman, 1.2.1935, s. 1)<o:p></o:p> Müzeler Müdürü Aziz Ogan’ın Cumhuriyet muhâbirine verdiği îzâhata nazaran:<o:p></o:p> “Caminin yan avlusu büyük eserlere tahsis edilmektedir. Bu kısımda, kaideler yapılacak ve imparator lâhdi, büyük taş yontmalar, sütunlar buraya, beton kaideler üzerine yerleştirilecektir. […]<o:p></o:p> “Müzede eserlerin yerleşmiş olarak teşhiri […], epeyce uzun bir zamanın işidir. Belki ağustosta bu da kabil olacaktır. Şimdilik ziyaretçilerin göreceği yalnız bu nefis yapılı binadır.” (Cumhuriyet, 28.1.1935, s. 2) <o:p></o:p>   <img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads//WhatsApp Image 2022-12-29 at 14.06.37 (1).jpeg" alt="WhatsApp Image 2022-12-29 at 14.06.37 (1).jpeg"> (Zaman, 2.2.1935, s. 1)<o:p></o:p> Kemalist Hükûmetin, açılışını büyük bir telâşla turist mevsimine yetiştirdiği Ayasofya Bizans Müzesi’nin ilk ziyâretcileri olan 300 Alman turistinden bir grup…  <o:p></o:p> ***  <o:p></o:p>   1 Şubat 1935’te açılan Ayasofya Bizans Müzesi’nin ilk ziyâretcileri: Alman turistleri<o:p></o:p> Tesbît edildiği vechiyle, 1 Şubat 1935’te, Ayasofya Bizans Müzesi, ziyârete açılıyor ve ilk ziyâretciler, Alman turistleri oluyor:<o:p></o:p> “Evvelki gün şehrimize gelen 300 Alman seyyahı dün sabahdan itibaren şehri gezmeğe başlamışlardır. Seyyahlar dün açılan Ayasofya müzesini de gezmişler ve bu hususta seyyahlar arasında birinciliği almışlardır. Alman seyyahlar dün akşam üzeri geldikleri vapurla limanımızdan hareket etmişlerdir.<o:p></o:p> “Müzeler idaresi sabık camiye şimdilik hiçbir şey ilâve etmemiştir. Bu sebeble ziyaretçiler bu tarihî binanın yalnız içini görmüşlerdir. Esasen müzede yapılmakta olan tadilât henüz bitmemiştir, bazı tamirat ta yapılacaktır. Ayasofya müzesi, ancak dört, beş ay sonra tam bir müze halini alabilecektir.” (Zaman, 2.2.1935, ss. 1 ve 2; kezâ Son Posta, 2.2.1935, s. 1)<o:p></o:p> “Mutlak Şef”, açılışından hemen birkaç gün sonra eserini ziyâret ediyor<o:p></o:p> Mustafa Kemâl̃,  en az 1929’dan beri pl̃anladığı hedefine ulaşmış, Anadolu Milletinin rızâsına almıya hiç ihtiyâc duymadan, onun ne düşünüp ne hissettiğini dahi hiç umursamadan, bil̃âpervâ, Fâtih’in, askerlerinin ve arkalarındaki Müslüman Milletin emânetini “Bizans Müzesi”ne tahvîl etmişti… O, Bizans Müzesi’nin açılmasının üzerinden henüz bir hafta geçmeden, bu yeni İnk̆il̃âbının meyvasını görmek, teftîş etmek merâkına düşüyor. Bu vâkıaya dâir bir cümlelik bir haber 7 Şubat 1935 târihli Son Posta gazetesinde (s. 3) mündericdir:<o:p></o:p> “Cümhur Reisi Kamâl Atatürk dün Ayasofya müzesini teşrif buyurub tedkikat yapmışlar, bir aralık Ayasofya kütüphanesinde de meşgul olmuşlardır.” <o:p></o:p> <o:p> </o:p>