Ayasofya Câmii'ne "Bizans Müzesi" hakâretinin sahîh târihçesi (47)

<p><span><img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads//WhatsApp Image 2022-12-22 at 10.48.17.jpeg" alt="WhatsApp Image 2022-12-22 at 10.48.17.jpeg"></span></p><p>(<i style="color: rgb(192, 0, 0); text-indent: 0cm;">Kurun</i>, 22.11.1934, s.1)</p> <p class="MsoNormal" align="left" style="text-indent: 0cm; line-height: normal;">Devrin dîğer gazeteleri gibi,&nbsp; Ayasofya hakkında Münâfıkça neşriyât yapan (burada 4. sayfasında) -Us kardeşlere âid- <i>Kurun</i> (veyâ <i>Vakit</i>) gazetesinin 22 Teşrînisânî 1934 târihli nüshasının pek ibretâmîz birinci sayfası&hellip; <o:p></o:p></p> <p class="MsoNormal" align="left" style="text-indent: 0cm; line-height: normal;">***&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <o:p></o:p></p> <p class="Default" align="left" style="text-indent: 0cm; line-height: 115%;"><b><i>Kurun</i></b><b>’daki Münâfıkça ifâdeler: “San’at̃ dünyâsı, Mozaikleri meydana <o:p></o:p></b></p> <p class="Default" align="left" style="margin-bottom: 12pt; text-indent: 0cm; line-height: 115%;"><b>çıkaran Türklere derin saygı duyuyor”<o:p></o:p></b></p> <p class="Default" align="left" style="margin-bottom: 12pt; line-height: 115%;">Gazeteler, Ayasofya Câmii’nin Bizans Müzesi’ne tahvîlini haklı göstermek maksadıyle Münâfıkça neşriyât yapmakta birbiriyle yarışıyor, bu meş’ûm icrââtı, riyâk̃ârca sırıtarak “Türklere” atfedediyor, onları g̃ûyâ “san’at̃perverlik ve tolerans sâhibi olmak” gibi hasletleri sebebiyle harâretle medhediyorlardı&hellip; Bunların bir nümûnesi, Us kardeşlerin <i>Kurun</i> gazetesidir:<o:p></o:p></p> <p class="Default" align="left" style="margin: 0cm 0cm 12pt 1cm; text-indent: 0cm; line-height: 115%;">“&hellip;[Ayasofya’da üç seneden beri meydana çıkarılmakta olan] mozayıklar, her hangi yönden bakılsa ve önünden geçtikçe, yürüyen bir dalga halinde durmaksızın parıldıyarak insanın gözünü alıyor. [&hellip;]<o:p></o:p></p> <p class="Default" align="left" style="margin: 0cm 0cm 12pt 1cm; text-indent: 0cm; line-height: 115%;">“Ayasofyanın, Bizans mimarisine göre Narteks denilen ve bizde ‘son cemaat yeri’ yahut ‘hasır ovası’ adını almış olan iki dış koridordan birinin yalnız mozayikleri açılmış değil, ayni zamanda mermerleri de temizlenmişti. [&hellip;] <o:p></o:p></p> <p class="Default" align="left" style="margin: 0cm 0cm 12pt 1cm; text-indent: 0cm; line-height: 115%;">“&hellip;Mister Whittemore’a göre, iç büyük kubbenin ortasında, dışariki tonozların ortasında görüldüğü gibi birbirini katetmiş, büyük mikyasta iki haç vardır. Bunlar dikkatle deneneek [incelenecek?], sonra icap ederse açılacaktır. [&hellip;] <o:p></o:p></p> <p class="Default" align="left" style="margin: 0cm 0cm 12pt 1cm; text-indent: 0cm; line-height: 115%;">“İçerisindeki sanat izlerini bugün tam değerlerile tekrar takdire imkân bulabilen ihtisas dünyası, sanat ve değeri daima tanır Türklere, her zamankinden daha derin bir saygı duyuyor.” (Hikmet Münir, “Ayasofyadaki mozayıklar”, <i>Kurun</i>, 22.11.1934, s. 4)<o:p></o:p></p> <p class="MsoNormal" align="left" style="margin-bottom: 12pt;"><b>Necmeddin Sadak’ın <i>Akşam</i> gazetesinde de, g</b><b>̃</b><b>ûyâ, Ayasofya Câmii’ni Bizans Müzesi’ne çevirmiş olan “Türkler”, Münâfıkça pohpolanıyor<o:p></o:p></b></p> <p class="MsoNormal" align="left" style="margin-bottom: 12pt;">Aynı tesbîtimize mesned olan bir başka nümûne, “Akşamcı” imzâsıyle <i>Akşam</i>’da intişâr eden “Ayasofya Müzesi” başlıklı fıkradır. Bu fıkrada da, Kemalist Propagandanın mûtâd tâbiyesiyle, -Totaliter Rejimin dilsizliğe mahkûm ettiği- Türkler (“Türk vicdânı”) nâmına konuşuluyor, Türkler Münâfıkça pohpohlanıyor, Ayasofya Câmii üzerindeki meş’ûm ameliyât bir fazîletmiş gibi gösterilerek onlara mâl̃ ediliyor: G̃ûyâ “Ayasofya mozaiklerinin tamâmen meydana çıkarılması yolundaki teşebbüse” onlar “müsâade ve müzâheret etmiş”, onu “bir Bizans Müzesi hâl̃ine koymakta hiç tereddüd etmemiş, bundan zevk̆ duymuş”, böylece ne kadar “geniş düşünce sâhibi olduklarını bütün dünyâya haykırmışlar”! Münâfık fıkra, öğürme hissiyle okunuyor: <o:p></o:p></p> <p class="Default" align="left" style="margin: 0cm 0cm 12pt 1cm; text-indent: 0cm; line-height: 115%;">“Ayasofya camii müze oluyor. Bu küçük cümle Türkün geniş ve yüksek düşüncesi, hür vicdanı, müsaadekârlık ruhu hakkında yazılacak cilt cilt eserlerden çok kuvvetli ve belâğatli bir vesikadır. [&hellip;]<o:p></o:p></p> <p class="MsoNormal" align="left" style="margin: 0cm 0cm 12pt 1cm; text-indent: 0cm;">“Garp edebiyatında pek haksız yere koyu bir taassup ile itham edilen Türk zannederiz ki Cumhuriyet devrinin o parlak müsaadekârlık ruhile dünyada bir çok kavimlere ders verebilecek bir mevkie yükselmiştir. Bu itibarla eski ve yeni Türkiye arasında akıllara şaşkınlık verecek bir ayrılık vardır ve bu ayrılık yeni Türkiyenin lehinedir. [&hellip;]<o:p></o:p></p> <p class="MsoNormal"><o:p>&nbsp;</o:p></p>