Ayasofya Câmii'ne "Bizans Müzesi" hakâretinin sahîh târihçesi (42)

-----

2022-12-18 00:00:00

“Amerikan enstitüsünün mesaisi (Venedik) teki Sen Mark Venedik kilisesinin başmimarı Sinyor Luigi Marunyani’nin vesayası ile takviye edilmiştir. Mumaileyh, Bizans abidelerinin tamirinde istihdam olunan en muktedir işçileri Ayasofya’nın tezyinatını tamir için idare edecektir. Amerikan enstitüsü bu işi en yüksek tecrübe görmüş ve mes’ul ustalara havale edecektir. İlh…” (Cumhuriyet, 3.8.1931, ss. 1 ve 2)  <o:p></o:p>         <img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads//WhatsApp Image 2022-12-17 at 12.03.26.jpeg" alt="WhatsApp Image 2022-12-17 at 12.03.26.jpeg"> (Cumhuriyet, 3.8.1931, s. 1)<o:p></o:p> Ayasofya Câmii’ni Bizans Müzesi’ne tahvîl için atılan adımlar sebebiyle İngiliz matbûâtının takdîrini kazanmakla iftihâr ediliyor…<o:p></o:p> ***<o:p></o:p>   3 Şubat 1932: Bir taraftan, Ayasofya Câmii’ni Bizans Müzesi’ne tahvîl için ilk çalışmalar yaptırılırken, dîğer taraftan, aynı Müslüman Mâbedinde, “Öztürkce İbâdet Vâsıtasıyle İki Kademeli Dîn İnk̆il̃âbı” tatbîkâtı yapılıyor<o:p></o:p> Bu sûretle, “Mutlak Şef”, daha 1931 Haziran’ında Ayasofya Câmii’nin Bizans Müzesi’ne tahvîli için ilk resmî adımı atmışken, dîğer taraftan, Makyavelist ahl̃âk ve siyâset tel̃âk̆k̆îsinin bir tezâhürü olarak, 3 Şubat 1932’de, yine Ayasofya Câmii’nde muazzam bir “Kadir Gecesi İhtifâl̃i” tertîb ettirmişti, ki bu, onun, Ocak 1932 / Ramazan 1350’de başlattığı “Öztürkce İbâdet Vâsıtasıyle İki Kademeli Dîn İnk̆il̃âbı” seferberliğinin yeni bir hamlesiydi… “Mustafa Kemâl̃’in Hastalığı, Ölümü, Cenâzesi” başlıklı neşriyâtımızda, hem bu (bütün Memleketi dehşete salan) “Kemalist Dîn İnk̆il̃âbı Seferberliği”, hem de (Kemalist Totaliter Rejimin) Ayasofya’daki (sayıları “üç-dört bine” bâliğ olan “İngiliz, Fransız, Alman, Macar, Romen sefirleri ile birçok sefaret erkânının ve refikalarının”, ayrıca “Fransız kilisesine mensup papazların, mehafili ecnebiyeye mensup kadın erkek binlerce zâirin” “Ayasofya'nın üst kısmından” temâşa ettikleri) hoparlörlü, radyolu “Öztürkce” Kadir Gecesi Şovu hakkında mufassal mâl̃ûmât vermiştik. (Yeni Söz, 14-21.1.2020/475-482, 20.2.2020/512)  <o:p></o:p> Mustafa Kemâl̃’in Tarih IV kitabında, Ayasofya’daki “Kadir Gecesi <o:p></o:p> İhtifâl̃i” (veyâ “Türkçe Dîn merâsimi”)<o:p></o:p> Bizzât Kemalist Totaliter Rejimin Şefi tarafından dikte edilmek sûretiyle meydana getirilen ve liselerde mecbûrî tek “İnk̆il̃âb Târihi” ders kitabı olarak okutulan Tarih IV, mezk̃ûr “Dîn İnk̆il̃âbı” seferberliğini “Büyük Şef”in eseri olarak tanıtmakta bir beis görmez ve bu meyânda Ayasofya’daki “Türkce Kur’ân, Türkce Ezân, Türkce Tekbîrlerle” icrâ edilen “Kadir Gecesi İhtifâl̃i”nden de iftihârla bahseder:<o:p></o:p>   “1931-1932 yıllarının Cumhuriyet tarihine ait mühim hadiselerinden biri, Türkçe Kur'ân ile Türkçe ezanın birdenbire yayılmasıdır. Dinde bu geniş millîleşme hareketi Büyük Şef'in memlekette yaptığı uzun bir tedkik seyahati sırasında İstanbul'da bulunuşuna ve Ramazan ayına tesadüf eder. İstanbul'un en tanınmış müezzinleri, Dolmabahçe Sarayı'nda bizzat Gazi'den aldıkları irşat ve ilham ile, belli başlı camilerde Türkçe Kur'ân ve Türkçe ezan okudular, Türkçe tekbirler getirdiler. Kadir Gecesi, Ayasofya'da, pek çok müezzinin ve camiden sokaklara kadar taşan binlerce halkın iştirakiyle Türkçe din merasimi yapıldı. Ondan sonra bütün memlekette müezzinler ezanı Türkçe okumayı öğrenmeye ve okumaya başladılar.” (Tarih IV; Türkiye Cümhuriyeti, İstanbul: Maarif Vekâleti, 1934, s. 242) <o:p></o:p> <o:p> </o:p>