Tiyatro kıvamında bir mahkeme

-----

2023-03-19 00:00:00

<img src="https://www.yenisoz.com.tr/uploads//WhatsApp Image 2023-03-18 at 14.13.08.jpeg" alt="WhatsApp Image 2023-03-18 at 14.13.08.jpeg">Kilise tarihi çok çeşitli ve ilginç olayları içinde barındırmaktadır. Özellikle Katolik kilisesi gerek kuralları gerekse de yapısal işlevi açısından pek çok araştırmacının dikkatini çekmektedir. Tarihi başlangıcını Aziz Petrus’a dayandıran Katoliklik, Aziz Petrus sonrasında onun yerini geçen haleflerinin gerek ortaya koydukları kurallar gerekse de yasam tarzları açısından tartışmaların her daim odağında olmuşlardır.  Günümüzde Katoliklikte geçerli olan gerek ruhbanların evlenmemesi kuralı gerekse de papaların günahsız olduğu ve kendilerinin kesinlikle yanılmadığına olan iman Katolik amentüsünün temelini oluşturur. Tarihi gerçekliklere bağlı kalarak bu konu incelenirse geçmişte papaların evli oldukları hatta ve hatta çocuklarının dahi olduğu görülebilir. Bu konuya en iyi örnek de hakkında pek çok kitap yazılmış, dizi ve filmler yapılmış olan Papa VI. Alexander’in bilinen yedi çocuğu bulunmaktaydı. Hatasız olmaları ya da hata yapmaktan korunmuş oldukları konusu da tarihe geçmiş bir olayla ilginç bir hal almaktadır. <o:p></o:p>  Takvim yapraklarının miladi 897 senesinin ilk ayını gösterdiği günlerde Roma ilginç bir mahkemeye şahit oldu. O günlerde papalık tahtına geçmiş olan VI. Stefan kendi selefi olan ve sadece 15 gün papalık yapmış olan Papa VI. Bonifacius’un selefi Papa Formosus hakkında çeşitli suçlamalar ile bir mahkeme kurmaya karar verdi. Bir anda herkesin aklından tahttaki bir papanın otoritesini kullanarak bir mahkeme kurulmasında ne beis var gibi bir düşüncenin geçtiğini okur gibiyim. Eğer mahkeme hayatta olan biri için kurulsaydı tabii ki aklınızdan geçen düşüncede yerden göğe kadar haklı olurdunuz. Fakat mahkemenin görülmeye başlandığı ve tarihe de Kadavra Sinodu olarak geçen duruşmaların olduğu günlerde Papa Formosus’un ölümünün üzerinden tamı tamına yedi ay geçmişti. <o:p></o:p>  Esasında Papa Formosus papalık makamına seçildiği 891 tarihinden öldüğü 896 tarihine kadar geçen beş yılda siyasi açıdan pek çok tartışmalı işe imza atmıştı. Gerek Avrupa hanedanları ile gerekse de İstanbul’da bulunan Patrikhane ile ilişkileri sürekli bir çekişme halinde olmuştu. Hakkında çıkan çeşitli söylentiler de cabasıydı. İşte bu iddialar sebebi ile ölümünden tam yedi ay sonra Papa VI. Stefan'ın emri ile Formosus  mezarından çıkartılmış üzerine papalara mahsus olan ruhban kıyafeti giydirilmiş ve mahkemenin görüleceği Roma yakınlarında bulunan Lanteran’daki Aziz John Katedrali’nde oluşturulan tahtına oturtulmuştu.<o:p></o:p>  Papa Stefan mahkemenin sağlıklı işlemesi ve mahkemenin kanuni vasfını sağlamak için selefini savunmak üzere onun avukatlığını yapacak bir papaz da görevlendirmeyi unutmamıştı. Mahkeme papalığın makamına yaraşır bir usulde başlamış, iddia makamı olarak bizzat Papa Stefan suallerini sanık koltuğunda oturan selefine yöneltmeye başlamıştı. Önce yalan yere yemin etme bahsi açılmış Stefan'ın yönelttiği sorulara Formosus’un iskeleti suskun kalarak cevap vermemiş, daha sonra başka bahisler açılarak çeşitli sorular sorulmuş ve her seferinde de ayni durum cereyan etmişti. Mahkeme tabiri caiz ise bir tiyatro edası ile devam ederken yargılamanın sonunda sabık papanın onun kendisine yöneltilen ithamlara cevap dahi vermeyerek bir nevi ithamları kabul ettiği hükmüne varmıştı. Cezası ise sabık papanın halkı takdis ederken kullandığı üç parmağının kesilmesi ve papalığının geçersizliği olarak verilmiş infazın ardından ise iskeleti Tiber Nehri’ne atılmıştı. Ceset bir sene sonra IV. Stefan’in selefinin selefi olan II. Theodorus zamanında bulunmuş ve Vatikan’da bulunan Aziz Petrus Bazilikası’nda bulunan papalara mahsus kısımda defnedilmişti. II.Theodorus topladığı bir sinod ile önceki kararın geçersiz olduğu kararını aldırmış ve Formosus’u tekrardan papalar listesine ekletmiştir. Papalık tarihini inceleyen tarihçiler arasında Papa  Bonifacius’un kısa suren ve ani ölümü ile sonuçlanan papalığının ardından selefi olan Papa VI. Stefan'ın Papa Formosus’ a karşı olan hınç ve garezi yüzünden bu mahkemenin düzenlettiği de iddialar arasındadır. Yeni diyeceğimiz o ki; Vatikan tarihi bu ve bunun gibi nice ilginç ve bir o kadar da hayret uyandıran olayların da kaynağıdır. Tarihi vakaları incelemeye, araştırmaya ve ilginçlikleri göz önüne sermeye devam edeceğiz.<o:p></o:p>   <o:p> </o:p>