TB2 bu kez Amerikan New Yorker dergisinde: Savaşın doğasını değiştiren Türk SİHA'sı...

Türk SİHA'ları dünya medyasına konu olmaya devam ediyor. Ukrayna savaşı ekseninde Bayraktar TB2'lerin masaya yatırıldığı son analiz, ünlü Amerikan dergisi The New Yorker'da yayınlandı.

Savunma 10.05.2022, 18:57
TB2 bu kez Amerikan New Yorker dergisinde: Savaşın doğasını değiştiren Türk SİHA'sı...

İnsansız hava araçları teknolojisinde Türkiye'nin geldiği noktaya ilişkin Amerikan basınında bir analiz daha yayınlandı. ABD'nin ünlü dergilerinden The New Yorker, Ukrayna-Rusya savaşı ekseninde Bayraktar TB2 SİHA'ları masaya yatırdı. İşte Stephen Witt'in "Savaşın Doğasını Değiştiren Türk SİHA'sı" başlığıyla yayınladığı yazıdan öne çıkanlar...

CEHENNEME HOŞGELDİNİZ

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin başkomutanı Valeri Zaluzhnyi, şubat sonlarında Facebook hesabında bir vidyo yayınladı. Savaş yeni başlamış, Rus askeri konvoyu stratejik Herson kentine doğru ilerliyordu. Ekranın ortasında, konvoydaki bir araca kilitlenen bir hedefleme sistemi ve saniyeler sonra aracın patlayışı... Vidyo sonunda Zaluzhnyi'nin yazısı okundu: "Hayat veren Bayraktarlarımızın tadına bakın! Cehenneme hoşgeldiniz..."

Bayraktar TB2... Açılı kanatları ve arka pervanesi olan, düz, gri bir insansız hava aracıdır. Lazer güdümlü bombalar taşır ve bir kamyonda taşınabilecek kadar küçüktür. Amerikan ya da İsrail dronlarından çok daha ucuza mâl olur. 

Tasarımcısı bir Türk otomobil parçası girişimcisinin oğlu olan Selçuk Bayraktar. O şu an dünyanın öndegelen silah üreticilerinden biri. Bayraktar, Ukrayna savunmasında Kiev hayvanat bahçesindeki bir bebek lemurun adaşı olan bir efsane haline geldi ve geliştirdiği İHA'nın 'Rus haydutlarından hayaletler yarattığını' iddia eden bir de türküye konu oldu. 

TB2 teyitli ilk ölümcül operasyonunu Nisan 2016'da kaydetti. O tarihten beri bu SİHA en az 13 ülkeye satıldı; hassas hava saldırıları taktiğini gelişmekte olan dünyaya sundu ve birkaç savaşta gidişatı tersine çevirdi. 

TB2 şu anda Kuzey Afrika'dan Kafkasya'ya kadar olan çatışmalarda 800'den fazla saldırı gerçekleştirdi. Taşıdığı bombalar havada yörüngelerini ayarlayabilir ve o kadar hassastırlar ki bir piyadenin siperine bile girebilirler. 

'YAPMALARI GEREKENİ YAPIYORLAR'

Selçuk Bayraktar ile mart ayında görüntülü konuştum. İstanbul'da 2 binden fazla kişiyi istihdam eden şirketi Baykar Technologies'in genel merkezindeydi. Ona dronlarının Ukrayna'da kullanımını sorduğumda bana, "Yapmaları gerekeni yapıyorlar; dünyanın en gelişmiş hava savunma sistemlerini ve zırhlı araçlarını ortadan kaldırıyorlar" dedi. 

Bayraktar, insansız bir helikopteri düz duvara park etmeye çalıştığı M.I.T. eğitiminin ardından 2000'li yılların ortalarında okul tatillerini Türk ordusuyla birlikte geçiriyordu. 

Bayraktar'ın ilk insansız hava aracı olan elle fırlatılan mini İHA, yaklaşık 20 kilo ağırlığındaydı. İlk testlerde yaklaşık 10 feet uçtu ancak Bayraktar tasarımı geliştirdi ve kısa süre sonra mini İHA, bir saatten fazla havada kalabildi. Bayraktar bu aracı Güneydoğu Anadolu'nun karlı dağlarında, PKK'lıları gözetleyerek test etti.

Sonra daha büyük bir drone geliştirmeye başladı. 2014 yılında, mühimmat taşıyabilecek kadar büyük, pervaneli, sabit kanatlı bir uçak olan TB2'nin bir prototipini piyasaya sürdü. Aralık 2015'te Bayraktar, TB2'nin hassas vuruş kabiliyetinin ilk testlerini yaptı. Sahte bombaları yönlendirmek için bir lazer kullanan drone, 5 mil öteden piknik battaniyesi büyüklüğünde bir hedefi vurdu. Nisan 2016 itibariyle TB2 gerçek mühimmat atıyordu. Tabii ki ilk hedefler PKK'lılardı; bu SİHA'lar örgütün en az 20 liderini ve yanlarındakileri öldürdü. 

KÜÇÜK DEĞİL, BÜYÜK DEĞİL, UCUZ DEĞİL, PAHALI DA DEĞİL

Bayraktar ile konuştuğumda Baykar, Doğu Asya'da bir satış görüşmesini yeni tamamlamış ve bir tekneden fırlatılabilen yakında çıkacak olan TB3 drone'unu pazarlamıştı. 

TB2'ler taşınabilir komuta istasyonları ve iletişim ekipmanlarıyla birlikte bir 'platform' olarak satılıyor. 2019'da Ukrayna, rapor edilen 69 milyon dolara en az 6 TB2'lik bir filo satın aldı; benzer bir Reaper SİHA filosu bunun yaklaşık 6 katına mâl oluyor. Selçuk Bayraktar, TB2 için "Taktik olarak tam yerinde" diyor. "Çok küçük değil ama çok büyük de değil. Ve çok ucuz değil ama çok pahalı da değil."

Bayraktar TB2'yi satın alanlar Baykar tarafından sonraki süreçte destekleniyor. Selçuk Bayraktar'ın 'akıllı telefon'a benzettiği TB2, 40'tan fazla yerleşik bilgisayara sahip ve şirket, rakip taktiklere uyum sağlamak için müşterilere ayda birkaç kez yazılım güncellemeleri gönderiyor. 

TB2'lerin savaş deneyiminin çoğu Rus ekipmanına karşı gerçekleşti. Rusya ve Türkiye'nin karmaşık bir ilişkisi var: Rusya Türkiye için önemli bir ticaret ortağı, Türkiye Rus turistler için popüler bir tatil yeri ve Rusya, Türkiye'nin ilk nükleer santralinin yapımını sürdürüyor. 

2017'de Türkiye, bir Rus füze sistemi satın aldığında (S-400) NATO'daki müttefiklerini kızdırdı ve ABD yaptırımlarını tetikledi. Yine de hem Türkiye hem de Rusya dünya güçleri olarak konumlarını yeniden kazanmaya çalışıyorlar ve Ukrayna'daki savaştan önce bile sık sık çatışırlardı.

Libya iç savaşında, Türkiye ve Rusya karşıt grupları destekledi ve TB2, Rusya'nın, uçaklara füze fırlatan uçaksavar sistemi Pantsir-S1 ile karşı karşıya geldi. Orada en az 9 Pantsir imha edildi. 

AMERİKA'DAKİ ERMENİ BÖYLE DEDİ

2020'de Dağlık Karabağ'da başka bir perde açıldı. Geçtiğimiz ay Amerika'daki Ermeni temsilcisi Robert Avetisyan ile Kaliforniya-Glendale'de bir kafede tanıştım. Avetisyan İkinci Karabağ Savaşı ile ilgili olarak, "Türk generalleri müdahil olana kadar Azerbaycan başarısızdı" iddiasında bulundu. Savaştaki 6 hafta boyunca TB2'ler Ermenilerin elindeki Sovyet ekipmanını acımasızca bombaladı. Bağımsız gözlemcilere göre 500'den fazla imha edilmiş hedef vardı. Azerbaycan Savunma Bakanlığı tarafından yayınlanan görüntüler, siperlere sinmiş veya nakliye kamyonlarının etrafına toplanmış Ermeni askerlerin patlama sonrası vücutlarının nasıl havaya fırladığını gözler önüne serdi. 

Avetisyan bana 27 yaşındaki savaş gazisi Arthur Saryan'ın tercüme edilmiş ifadesini gönderdi. Saryan, birliğine isabet eden TB2 roketinin sesini patlamadan 3 saniye önce duymaya başladıklarını söylüyor. Bombanın bir ateş topu yarattığını belirten Saryan, "Herkes yandı. Tüm cesetler yakıldı ve arabalar hemen alev aldı. 6 asker öldü, 7'si yaralandı... Korkunç bir sahneydi" diyor. 

UKRAYNA TB2 İLE ŞARKILAR SÖYLÜYOR

Ukrayna'daki savaşın ilk günleri Dağlık Karabağ'ın tekrarı gibiydi. Kamuya açık görüntüler, TB2'lerin en az 10 adet Rus hava savunma sistemini imha ettiğini ve nakliye kamyonlarını bombalayarak Rus tedarik hatlarını bozduğunu gösteriyor. Ancak daha sonra vidyoların yayınlanması yavaşladı. Bunun nedeni güvenlik endişeleri olabilir. Mart ayı başlarında Ukraynalı yetkililer Baykar'dan başka bir sevkiyat aldıklarını duyurdular. Rusya ise Ukrayna'ya ait 39 adet SİHA'yı vurduklarını iddia etti. 

1 Mayıs'ta Ukrayna Savunma Bakanlığı, Bayraktar TB2'nin bir çift Rus devriye botunu vurduğunu gösteren görüntüler yayınladı. O gün yayınlanan bir başka vidyoda Ukraynalı askerler, yıkılan Rus araçlarının fonunda Bayraktar'ın adını dans ederken, gülerken ve şarkı söylerken gösteriyordu.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!