CHP en son ne zaman, kaç yılında iktidar oldu? CHP'nin iktidar olmasının üzerinden kaç yıl geçti?

Uzun süredir iktidar yüzü görmeyen CHP seçmeni, CHP'nin en son ne zaman iktidar olduğunu merak ediyor. CHP en son ne zaman iktidar oldu? CHP'nin toplam iktidar olma süresi ne kadar?

Politika 16.01.2022, 11:33 16.01.2022, 11:56
Abone ol
CHP en son ne zaman, kaç yılında iktidar oldu? CHP'nin iktidar olmasının üzerinden kaç yıl geçti?

Partinin kurulduğu 1923 yılından tek parti rejiminin devam ettiği 1950 yılına kadar iktidar koltuğunda kalan Cumhuriyet Halk Partisi, son 20 yıldır süregelen eden AK Parti iktidarı boyunca iktidara yürüyemedi. Ana muhalefet koltuğunda takılı kaldı. 

Hal böyleyken AK Parti'nin ardından en yüksek oy oranına sahip olan ve geniş seçmen kitlesine sahip olan Cumhuriyet Halk Partisi'nin en son ne zaman tek başına iktidara geldiği ise Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları tarafından merak ediliyor. 

İşte vatandaşın aklındaki CHP en son ne zaman iktidar oldu? Kaç yılında iktidar oldu? sorularının yanıtları.

CHP EN SON NE ZAMAN İKTİDAR OLDU? CHP İKTİDAR OLMA YILI

Türkiye'de çok partili siyasi hayata geçilmenin sonrasında tam 17 genel seçim geride kaldı. 21 Temmuz 1946 seçimi, çok partili hayata geçiş sürecine adaptasyon sağlanamadığından ve yeni kurulan partilerin örgütlenmelerine fırsat verilmediğinden, 1946 genel seçimi ile CHP’nin yasaklı olduğu dönemde (1980-1992) yapılan ve bu nedenle katılamadığı 3 seçimi hariç tutmamız gerekirse, CHP'nin bugüne kadarki performansını değerlendirebilecek 13 genel seçimden bahsedebiliriz.

Bu 13 seçimde seçmenler sandığa toplam 249 milyon 41 bin 262 geçerli oy pusulası attılar. Bu pusulaların 58 milyon 999 bin 992’sinde mühür CHP’den yana basılmıştı. Yani Türkiye’nin çok partili döneminde CHP’den yana kullanılan oylar toplam geçerli oyların % 23.6’sına tekabül ediyor.

TÜRKİYE'NİN 65 YILLIK SANDIK DENEYİMİ VAR

Türkiye’nin 1950’den bu yana yaklaşık 65 yıllık sandık deneyimi var. Bu sürede CHP hiç tek başına iktidar görmedi. Toplam hükümet faaliyeti de yaklaşık 6 yıl. Bu 6 yıllık sürenin 4 yıl 9 ayı koalisyon hükümetleri içinde, 14-15 ayı da azınlık hükümeti içinde geçmiştir. Yani CHP bu dönemin sadece yüzde  9.2’sinde iktidardadır.

CHP son kez hükümet etme fırsatını Bülent Ecevit’in başbakan olduğu 42. TC hükümeti (5 Ocak 1978 – 12 Kasım 1979) ile yakalamıştı. Buradan şu sonuca varabiliriz; CHP son 35 yıldır iktidar yüzü görmüyor.

Son CHP hükümetinin 41 kişilik Bakanlar Kurulundan 25’inin ömrü CHP’yi bir kez daha hükümet ederken görmeye yetmedi. Öyle ki son kabineden bugün hayatta olan sadece 16 kişi var.

1979'DAN BU YANA İKTİDAR YÜZÜ GÖRMÜYOR

Son kez hükümet olduğu 1979’dan bu yana geçen 35 yıllık sürede CHP’yi zaferle tanıştıramamış, iktidar yüzü gördürememiş tam 4 genel başkan görev yaptı. Bu genel başkanlar içinde en uzun süreyle görev yapanı 15 yıl 8 ay ile Deniz Baykal oldu. CHP bu 4 başkanla 1979 yılından bu yana 5’i genel, 5’i yerel olmak üzere 10 seçimde seçmen karşısına çıktı. Ve hepsinde yenildi, yani hiç birinde birinci parti çıkamadı. Hatta bu seçimlerden birinde (1994) % 4, birinde de (1999) % 8 oy aldı.

CHP bu geçen 35 yıl zarfında 20 kez “kurultay heyecanı” yaşadı. Bunlardan 10’u olağan, 10’u olağanüstü kurultaylardı. Yani CHP iktidara yürüyeceği istikameti ve politikaları yeniden belirlemek, tasarlamak için tam 20 kez fırsat kullandı. Ne olağan ne de olağanüstü bir iktidar çıkarabildi bu kurultaylardan.

Özetle, 1979’dan bu yana CHP 10 seçim, biri 15 yıl görev yapan 4 genel başkan, 20 kurultay, % 25 oy ve 35 yıllık muhalefet mahkumiyeti gördü.

BUGÜNE KADAR KURULMUŞ CHP HÜKÜMETLERİ

CHP'nin kuruluşundan bugüne kadar kurmuş olduğu hükümetler şu şekildedir:

I. İsmet İnönü Hükûmeti (30 Ekim 1923 - 6 Mart 1924)
II. İsmet İnönü Hükûmeti (6 Mart 1924 - 22 Kasım 1924)
Ali Fethi Okyar Hükûmeti (22 Kasım 1924 - 3 Mart 1925)
III. İsmet İnönü Hükûmeti (3 Mart 1925 - 1 Kasım 1927)
IV. İsmet İnönü Hükûmeti (1 Kasım 1927 - 27 Eylül 1930)
V. İsmet İnönü Hükûmeti (27 Eylül 1930 - 4 Mayıs 1931)
VI. İsmet İnönü Hükûmeti (4 Mayıs 1931 - 1 Mart 1935)
VII. İsmet İnönü Hükûmeti (1 Mart 1935 - 1 Kasım 1937)
I.Celal Bayar Hükûmeti (1 Kasım 1937 - 11 Kasım 1938)
II. Celal Bayar Hükümeti (11 Kasım 1938 - 25 Ocak 1939)
I. Refik Saydam Hükümeti (25 Ocak 1939 - 3 Nisan 1939)
II. Refik Saydam Hükümeti (3 Mart 1939 - 9 Temmuz 1942)
I. Şükrü Saraçoğlu Hükümeti (9 Temmuz 1942 - 9 Mart 1943)
II. Şükrü Saraçoğlu Hükümeti (9 Mart 1943 - 7 Ağustos 1946)
Recep Peker Hükûmeti (7 Ağustos 1946 - 10 Eylül 1947)
I. Hasan Saka Hükûmeti (10 Eylül 1947 - 10 Haziran 1948)
II. Hasan Saka Hükûmeti (10 Haziran 1948 - 16 Ocak 1949)
Şemsettin Günaltay Hükûmeti (16 Ocak 1949 - 22 Mayıs 1950)
VIII. İnönü Hükûmeti (20 Kasım 1961 - 25 Haziran 1962)
IX. İnönü Hükûmeti (25 Haziran 1962 - 25 Aralık 1963)
X. İnönü Hükûmeti (25 Aralık 1963 - 20 Şubat 1965)
I. Ecevit Hükümeti (26 Ocak 1974 - 17 Kasım 1974)
II. Ecevit Hükümeti (21 Haziran 1977 - 21 Temmuz 1977)
III. Ecevit Hükümeti (5 Ocak 1978 - 12 Kasım 1979)

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!