banner2

27 yıl önce işaret etmişti

Temeli 4 yıl önce atıldı, ilk namaz bugün kılınıyor. İstanbul'un 160 yıllık hayali olan Taksim Camii'nin yerini Cumhurbaşkanı Erdoğan 27 yıl önce işaret etmişti. İşte herkesin konuştuğu o görüntü...

Gündem 28.05.2021, 11:53 17.07.2021, 18:44
Abone ol

Yapımı tamamlanan Taksim Camisi, bugün Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın da katılacağı cuma namazıyla açılıyor. Taksim’deki su makseminin orijinal yapısına dokunulmadan hemen arkasına, 2 bin 429 metrekarelik bir arazi içine inşa edilen cami, İstiklal Caddesi girişindeki Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi ile komşu.

HER DÖNEM TARTIŞMA KONUSU OLDU

Taksim Camii, Cumhuriyet tarihinin her döneminde tartışma konusu oldu.  28 Şubat kararlarının gerekçelerine konu yapılan, Menderes’ten Erbakan’a kadar birçok liderin gerçekleştirmeye çalıştığı ama başaramadığı bir proje.

CAMİ PROJESİ 1860'LI YILLARA DAYANIYOR

Taksim'e cami yapılması fikri 1860'lara kadar gidiyor. Islahat Fermanı ile birlikte gayrimüslim vatandaşların kilise yapma ve tamir işleri kanunen kolaylaşınca, Taksim Meydanı yakınında İstiklal Caddesinin başında eski Rum mezarlığının üzerine bir kilise inşa edilme girişimi başladı. 1860'larda ortaya çıkan yapılaşma ve İstanbul'un genişlemesi esnasında şehrin en modern ve gözde yerine meydanına görkemli kubbeli bir kilisenin inşa edilmesi birçok açıdan tartışma başlattı. Bu kilisenin yapılması İstiklal Caddesi'ndeki Ağa Camii'nin mütevazi silüetini gölgeliyordu. Taksim Meydanı'na bir cami yapma fikrinin kökenini bu döneme kadar geri götürmek mümkün. Çünkü şehir mimarisine ve meydanlara ruhunu veren şehrin sahipleridir. Ama Taksim Meydanı'nda şehrin sahiplerinin bir kesimi temsil edilmiyordu.

MENDERES'İN PROJESİNİ 27 MAYIS DARBESİ DURDURDU

Taksim Camii konusundaki ilk ciddi yaklaşım Menderes Hükümetleri döneminde gündeme geldi. 1952'de Cumhuriyet Gazetesi "Taksim'e büyük bir cami yapılacak" başlığını atmıştı. Ancak 27 Mayıs darbesi ile Menderes'in bu hayali gerçekleşmiyor. 1965 yılında Başbakan Süleyman Demirel somut ilk adımı atar. Bakanlar Kurulu'ndan Taksim Sular İdaresi'nin arkasındaki Ziraat Bankası ve Hazine'ye ait arazinin cami yapılmak şartıyla Vakıflar Müdürlüğü'ne satılması kararı çıkmıştır. 12 mart 1971 de Demirel Hükümeti Muhtıra görür. Muhtıra devrinin ve bürokrasinin kesintiye uğrattığı ortam içinde 1965'teki Bakanlar Kurulu tahsisinin öngördüğü 10 yıllık süre 1975 yılında dolar.

12 EYLÜL'DEN SONRA CAMİ PROJESİ OTOPARK OLDU

Milliyetçi Cephe Hükümeti zamanında 13 Mayıs 1977 de cami projesi imzalandı. Bunda Erbakan, Türkeş ve Demirel'in payı var. Ardından 5 haziran 1977 de kurulan Bülent Ecevit Başbakanlığındaki yeni hükümet zamanında Anıtlar Kurulu da camii projesini onayladı. Proje için tek bir engel kalmıştı; arsadaki diğer mülk sahiplerinin rızası. İşte o mülk sahiplerinden biri 180 m2'lik alanın sahibi olan İstanbul Belediyesi'ydi. Projeyi uygun görmeyen Ahmet İsvan'ın yerine seçilen yine CHP'li Aytekin Kotil cami için arazi satışına onay vermeyince proje uygulanamadı. Ecevit'in Başbakanlığı 5 Mayıs 1980'de sona erince tekrar Başbakan olan Demirel bir adım daha attı ve arsadaki Ziraat Bankası arazisinin cami yapılmak üzere Vakıflar tarafından satın alınması ve paranın da Hayrat Fonu'ndan karşılanması için bir Bakanlar Kurulundan karar çıkarır. 12 Eylül darbesinden sonra ise cami planı otoparka çevrildi.

28 ŞUBAT DARBESİNİN GEREKÇELERİNDENDİ

Turgut Özal 80'li yıllarda bir vakıf kurdu ama bu teşebbüs de kesintiye uğradı. Taksim’e cami 90’lı yıllarda siyasetin gündemine bir kez daha girdi. Onaylayanlar kadar karşı çıkanlar da vardı. 1996 yılında Erbakan'ın Başbakanlığında kurulan REFAHYOL Hükümeti ile artık temel atma aşamasına gelindi. Erdoğan İBB Başkanı olduğu dönemde Taksim Camisi fikrini sık sık dile getirmişti. 

27 YIL ÖNCE İŞARET ETMİŞTİ 

27 yıl önce 1994 yerel seçimlerinde Refah Partisi'nden İstanbul Büyükşehir Belediyesi başkan adayı olan Erdoğan gazetecilere planlarını anlatmıştı. Erdoğan Taksim Camii'nin yerini gazetecilere göstererek 'Metro geliyor' yazısının bulunduğu bölgeye dikkat çekmişti. Erdoğan, Taksim'e yapmayı planladığı caminin yerini gazetecilere gösterdikten sonra, “İnşallah burasının temelini atmak bize nasip olur" ifadelerini kullanıyor.

Ancak 28 Şubat 1997 MGK kararları ile bu planlar da alt üst oldu. Taksim Camii 2012 yılına kadar bir daha Türkiye gündemine gelemedi. Ak parti iktidara gelene kadar... 

İLK ADIM 2017'DE 

2013 yılında Başbakan Erdoğan Taksim'e bir cami yapımı için harekete geçtiklerini açıkladı. 19 Ocak 2017'de İstanbul 2 Numaralı Kültür varlıklarını Koruma Kurulu'nun onayına kadar ise bu konuda bir adım atılmamıştı. Planlama sürecinde birçok mimar gibi merhum ünlü Mimar Ahmet Vefik ALP in de görüşleri alındı. 17 Şubat 2017'de Taksim Camii'nin temeli atıldı. Nazım'ın Ağa Camii şiirinden ise 100 yıl sonra Taksim Camii'nin yapımı tamamlandı. Taksim Meydanı yeni bir değer daha kazandı.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!