40 Eyfel Kulesi sığacak mağaralar yapılıyor! Enerji Bakanı Dönmez'den çarpıcı açıklamalar...

Enerji Bakanı Dönmez, Türkiye'nin doğalgazı en ucuz kullanan Avrupa ülkesi olduğunu, elektrikte de sondan ikinci sırada bulunduğunu kaydetti. Devletin faturaların 4'te 3'ünü karşıladığını vurgulayan Dönmez, başta doğalgaz depolama tesisleri olmak üzere projeler hakkında çarpıcı bilgiler verdi.

Ekonomi 14.12.2021, 17:15 14.12.2021, 18:02
Abone ol
40 Eyfel Kulesi sığacak mağaralar yapılıyor! Enerji Bakanı Dönmez'den çarpıcı açıklamalar...

Türkiye'nin doğalgaz tedarik kapasitesini günlük 47 milyon metreküpten 300 milyon metreküpe kadar çıkardıklarını vurgulayan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, bu rakamın önümüzdeki 3-4 yıl içerisinde 400 milyon metreküp seviyesine çıkarılacağını söyledi. 

Tuz Gölü'nün altına dünyanın en büyük yer altı depolama tesisini inşa ettiklerini hatırlatan Dönmez, "Yerin altında 40 Eyfel Kulesi kadar büyüklükte doğalgaz depoları yapıyoruz" dedi. 

Bakan Dönmez, CNN Türk'te yayınlanan Tarafsız Bölge programında Ahmet Hakan'ın sorularını cevapladı. İşte Dönmez'in açıklamalarından satır başları...

BASINÇLI SUYLA TUZ MAĞARASI AÇIYORUZ

"2000’li yılların başında sadece 5 büyükşehirde doğalgaz vardı, bugün itibariyle 81 ilin tamamı doğalgaz kullanıyor ve yaklaşık 609 yerleşim birimine, yani il, ilçe, belde merkezi bakımından baktığımızda doğalgaz kullanıyor. Doğalgazın erişme oranı yüzde 80’lere çıktı, yani nüfusumuzun yüzde 80’i doğalgaza erişmiş durumda, yüzde 70’i de doğalgaz kullanıyor, büyük bir rakam. Ama işte nüfusumuz ve ülke büyük olunca da bu talebi karşılayacak şekilde teknik altyapıyı güçlendirmemiz gerekiyor. (BOTAŞ'ın Tuz Gölü'ndeki depolama tesisi) Üstünde tarım yapılıyor, ama buradan 1000 metre falan aşağıya inince büyük tuz yapıları var. Biz burada o tuz yapılarını Kızılırmak’tan su taşıyarak basınçlı suyla eritiyoruz ve mağara oluşturuyoruz. Yani mağara dediğimiz de, bayağı büyük, içine bir Eyfel Kulesi sığar. Bir mağaraya bir Eyfel Kulesi sığacak büyüklükte mağaralar açıyoruz. Şimdiye kadar 10 tanesi bitti, hedefimiz orada 40'a çıkmak."

KAPASİTE 10 MİLYAR METREKÜPLÜK OLACAK

"Tesisin yaklaşık 1 milyar metreküplük büyüklükte olan ilk fazı 2017'de açıldı. Hemen arkasından ikinci fazla ilgili çalışmalar devam ediyor. İlk fazı dediğim 1 milyar metreküplük, şimdi biz orayı 4,8 milyar metreküpe kadar artıracağız, o da inşallah 2023’te bitecek. Benzer bir projemiz de Silivri’de devam ediyor kapasite artışı, orada da 2,8 milyar metreküplük fiili bir depomuz var, onu da 2 katına kadar artıracağız. Dolayısıyla toplamda baktığımızda yaklaşık 10 milyar metreküplük bir yeraltında depolama imkanına kavuşmuş olacağız. Bu da bizim özellikle arz güvenliği açısından çekişin yoğun olduğu saatlerde gaz ihtiyacımızı buradan karşılamış olacağız, böyle bir avantaj sağlıyor."

FATURANIN 4'TE 3'ÜNÜ DEVLET KARŞILIYOR

"Dünyada doğalgaz fiyatları geçen yıla göre 5 ila 8 kat arasında arttı. Biz bu maliyetlerin büyük bir kısmını hükümet olarak, devlet olarak üzerimize aldık. Bugün özellikle hane halkı bazında baktığımızda neredeyse 4’te 3’ünü devlet karşılıyor. Başka bir deyişle, size eğer ayda 100 lira fatura geliyorsa 300 lirasını da devlet karşılıyor demektir doğalgazda. Küresel artışın vatandaşa yansıması yüzde 20-25'ler mertebesinde tutuldu. Aşağı yukarı bu kadar olmamakla birlikte elektrik tarafında da aslında benzer durumlar var. Niye elektrikte de fiyatlar arttı? Çünkü elektriğin biz aşağı yukarı yarısını da kömür ve doğalgazdan üretiyoruz, doğalgaz da ithal bir ürün, yani yurt dışından alıyoruz, aynı maliyetleri onun için de ödüyoruz. Yani doğalgazı aldığınız ülkeden konut için farklı fiyat, sanayi için farklı, elektrik için farklı almıyorsunuz, siz toptan aldığınızda tek bir fiyatı var. Orada da tabi kaçınılmaz birtakım maliyetler oluştu, onun da etkisi elektrik piyasasına oldu, çünkü ikincil ürün orada baktığınızda elektrik fiyatları. Avrupa’da aslında orada da benzer sıçramalar var, yani orada da 2 kat, 3 kat toptan piyasalarda, elektrik piyasaları için söylüyorum Avrupa’da, orada da benzer artışlar oldu."

150 MİLYARLIK VERGİDEN VAZGEÇİLDİ 

"Şimdi akaryakıt fiyatlarına girmedik, orası tam serbest giriyor mesela baktığınızda, kamu orada hiç yok, rafineriler özel, dağıtıcılar özel, bayiler özel. Orada rafinerilerde oluşan bu yüksek maliyetler birkaç gün içerisinde pompaya yansıyor. Devletimiz onu nasıl yönetti? Eşelmobil sistemiyle akaryakıt üzerinde olan ÖTV’yi sıfırlamak suretiyle fiyatların anormal derecede yükselmesini önlemiş oldu. 60-65 milyar da belki öyle bir vergiden fedakarlık yapılmış oldu. Toplamda enerji ürünler açısından baktığımızda, yani bu sene hükümetimiz yaklaşık 150 milyarın üstünde, yani belki 160’ı bulabilir, bir fedakarlık. Yani bu rakamı şöyle söyleyelim: 84 milyon insanımız yaşıyor, neredeyse kişi başına 1800 ila 2000 liralık bir destekten bahsediyoruz."

AVRUPA'NIN EN UCUZ DOĞALGAZI TÜRKİYE'DE

"Şu anda Avrupa'da en ucuz doğalgazı Türkiye kullanıyor. Bazı Avrupa ülkeleri, üzerinden KDV gibi bazı vergiler var, o vergileri azaltmak suretiyle destekleme yaptı; bizim akaryakıtta yaptığımızı yaptılar. Biz ama kaynağında bu desteği, yükü üzerimize alarak vatandaşımıza bunu yansıtmamış olduk, neredeyse 4’te 1 oranında bir oranı yansıtmış olduk. Yoksa 5 kat pahalı ödüyorduk. Yakıtta ÖTV'yi sıfırladık. Dolayısıyla çıplak ürün fiyatını, neredeyse rafine çıkış fiyatını burada yansıtıyor durumdayız. Hollanda'da 1 litre benzin 2 avro, İspanya'da 1,5 avro... Türkiye 0,62 avroyla en alt sırada yer alıyor. Ve petrolün de uluslararası piyasadaki fiyatı tek, yani işte bugün 75 dolar mertebesinde..."

EN UCUZ ELEKTRİKTE İKİNCİYİZ

Yusufeli Barajı

"Bir kilovatsaati bakın işte İngiltere’de 0,4 avrolardan bahsediyoruz, ortalama herhalde Fransa’yı alsak 0.22, ki Fransa elektriğin yüzde 70’ini nükleerden elde ediyor, yani daha ucuz bir kaynaktan elde ediyor. Bir başka ilginç nokta İsveç, Norveç, buralarda hidrolik potansiyeli oldukça yüksek ülkeler, ki hidrolikten elektrik üretmek maliyeti daha düşük. Biz yine 0,05 avroluk bir bedelle Ukrayna’nın bir tık üstündeyiz, yani Avrupa’nın da en ucuz elektrik kullanan ikinci ülkesiyiz."

2 MİLYON 400 BİN KİŞİYE BEDAVA ELEKTRİK

"Sosyal yardıma desteği alan vatandaşlarımız da var. Onlar için bizim 2019 Mart’ından itibaren yeni bir uygulama başlattık 150 kilovat saate kadar o vatandaşlarımızın elektrik bedellerinin tamamını biz Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bütçesinden karşılıyoruz. Yaklaşık 2 milyon 400 bin kişiden bahsediyoruz. Onlar aşağı yukarı da işte bu program 2-2,5 yıldır devam ediyor 6 milyar liralık da bütçeden böyle bir katkı sağladık. Bu tarifede herkes yararlandı. Ama ayrıca ben o kadar da para ödemeyecek haldeyim diyen vatandaşlarımız ki olabilir sosyal yardım kapsamında değerlendirilen. Orada da 2 milyon 400 bin haneye biz 150 kilovat saate kadar böyle bir destek sağlıyoruz. Gelecek yıl kademeli tarife çalışması olabilir. Çok tüketen daha fazla ödeyecek, az tüketen daha az ödeyecek bir modelden bahsediyoruz hem gazda hem de elektrikte. Biraz daha verimliliği de teşvik eden bir mekanizma baktığınızda..."

İNANILMAZ FİYATLAR OLUŞTU

"Geçen yıl petrolün varil fiyatı 40-50 dolar seviyelerinde, doğalgazın bin metreküpünün fiyatı 150 doların altında, kömür fiyatları ise 40-45 dolar civarındaydı. Bugüne geldiğimizde hakikaten anormal fiyatlar oluştu, petrol fiyatları 75-80 dolarlara geldi. Neredeyse iki katı... Doğalgaz fiyatlarında çok daha anormal bir sıçrama oldu, yani geçtiğimiz eylül ayında Avrupa pazarlarında 1000 metreküpü bazı günler 1400 dolarları bile buldu, şu anda 1000 dolarların altına gelmiş durumda. Kömür fiyatları da bunları takip etti, yine eylül-ekim aylarında 200-240 dolarlara kadar geldi. Bir miktar gevşeme var, ama hâlâ eski fiyatlara, eski rakamlara gelmedi..." 



 

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!