banner2

Avrupa Siyasi Topluluğu: Macron'un yeni strateji arayışı

Avrupa Siyasi Topluluğu'nun ilk toplantısı 44 liderin katılımıyla bugün Çekya'da yapılacak. AB üyesi olmayan ülkelerin de katılımı Ukrayna Savaşı'nın tehdidinde olan Avrupa'nın yeni strateji arayışı olarak görülüyor. Peki iki vitesli Avrupa fikri üzerine kurulu olan Avrupa Siyasi Topluluğu nedir? Avrupa Siyasi Topluluğu ile Avrupa Birliği arasında ne gibi farklar var?

Dünya 06.10.2022, 11:59 06.10.2022, 13:20
Abone ol
Avrupa Siyasi Topluluğu: Macron'un yeni strateji arayışı

Avrupa Siyasi Topluluğu'nun ilk toplantısı 44 liderin katılımıyla Çekya'nın başkenti Prag'da yapılacak. 27 AB ülkesine ek olarak Türkiye, İngiltere ve Ukrayna gibi 17 Avrupa ülkesinin liderleri projeyi kurmak için Perşembe günü Prag'da bir araya gelecek. Toplantıda Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan temsil edecek. Toplantıda barış ve güvenliğin yanı sıra enerji, iklim ve ekonomi alanlarında da işbirliği yapılması hedefleniyor. 

UKRAYNA SAVAŞI'YLA GELEN TEHDİT

Avrupa ülkeleri geçmişte de birçok kez Avrupa Siyasi Topluluğu benzeri oluşumlar önermişti. Fakat bugünkü topluluk Ukrayna Savaşı nedeniyle geçmişteki başarısız girişimlerden büyük bir farklılık gösteriyor. Ukkrayna Savaşı'nın Avrupa için oluşturduğu tehdit, Avrupa'yı yeni stratejiler oluşturmaya teşvik etti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa Günü sebebiyle Avrupa Birliği ülkeleri ve komşuları arasında "siyasi koordinasyon için bir platform" yaratmak istediğini söylemişti. Peki Avrupa Siyasi Topluluğu nedir? Avrupa Birliği ile Avrupa Siyasi Topluluğu arasında ne gibi bir fark var?

İKİ VİTESLİ AVRUPA FİKRİ

AB Konseyi Başkanı olan Çek Hükümeti Sözcüsü'nün belirttiğine göre topluluk, AB'nin hareket kabiliyetini felce uğratmadan, aday ülkelere uzun katılım süreci ilerledikçe bir tür katılıma izin vererek bir aidiyet duygusu verebilir. Ancak Avrupa Siyasi Topluluğu Macron'un Haziran ayındaki son zirvesinde açıkça belirttiği gibi, AB üyeliğine bir alternatif olmamalı.

Avrupa Siyasi Topluluğu, iki vitesli bir Avrupa fikri üzerine kuruludur. Topluluğun geçmişte başarısız örnekklerinin olduğu da bilinirken ilk kez AB üyesi olmayan ülkeler de katılacak. 

BÜYÜK AVRUPA VE ÇEKİRDEK AVRUPA NEDİR?

Macron'un fikri Büyük Avrupa ve bir Çekirdek Avrupa tasavvur ediyor. Eski Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterand, Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra benzer bir topluluk önermişti. Yani, bir zamanlar Sovyet kontrolü altında olan Doğu Avrupa ülkeleri daha gevşek bir Avrupa konfederasyonuna katılacaktı. Bu fikir o zamanlar neredeyse hiç destekçi bulamadı, bunun yerine AB 2004'te Doğu'ya doğru genişletildi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron

TÜRKİYE'NİN KATILMAMASI İÇİN BİR ALTERNATİFTİ

2008 yılında bölgede istikrarı teşvik etmek için AB ülkeleri ile 15 Akdeniz ülkesi arasında bir diyalog forumu kuruldu. O dönemde Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, bunu Türkiye'nin AB'ye katılmasına bir alternatif olarak gündeme getirdi. Fakat proje başarısız oldu.

Bugünkü topluluğun ise Türkiye’nin Avrupa Birliği tam üyelik sürecini de etkileyeceği düşünülürken “tam üye adayı” unvanını almış, üyelik müzakerelerine de başlamış olan Türkiye’nin, AB’de kazanmış olduğu bu statüden vazgeçip daha gevşek olacak yeni birlikte yer alma önerisini reddetmesi bekleniyor.

TÜRKİYE VE İNGİLTERE ETKİLİ OLDU

Kulislerde katılımı en çok tartışılan ülke Türkiye oldu. Fransa ve Almanya, başından itibaren Türkiye’nin katılımından yana tavır koydular. Benzer bir yaklaşım İsveç ve Finlandiya tarafından da benimsendi. Türkiye’nin katılımından rahatsız olan iki ülke ise Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum yönetimiydi. Bu ikili çeşitli bahanelerle muhalefet etmeye çalışsalar da sonunda pozisyon değiştirmek zorunda kaldılar.

AST’nin AB patronajı yerine eşitler arasında bir toplantı formatında yapılmasında da Türkiye ve İngiltere’nin tavrı etkili oldu.

UKRAYNA SAVAŞI DEVAM ETTİĞİ SÜRECE İVME ORADA

Bugün Avrupa'nın güvenliğine yönelik tehdit açısından ise durum farklı görülüyor. Ukrayna savaşı devam ettiği sürece, Avrupa siyasi topluluğu için ivme orada olacak. Düşünce kuruluşu Stiftung Wissenschaft und Politik'ten (SWP) Nicolai von Ondarza, Avrupa Siyasi Topluluğu için "Gayri resmi bir siyasi kulüp olarak gerçek bir şansı var" diyor.

BREXIT'TAN SONRA İLK

İngiltere'nin Brexit'ten sonra ilk Prag'daki toplantıya katılması, AB komşularının ortak jeopolitik çıkar alanlarında işbirliğine gösterdiği ilgi bakımından önemli bir adım olarak yorumlanıyor.

SHOLZ: AB'NİN GENİŞLEMESİNE ALTERNATİF DEĞİL

Almanya Şansölyesi Olaf Scholz ise Ağustos ayının sonunda Prag'da Fransız girişimini desteklediğini söylemiş fakat sözlerine "Böyle bir birleşme - ki bu benim için çok önemli - yaklaşmakta olan AB genişlemesine bir alternatif değil" şeklinde devam etmişti.

Almanya Şansölyesi Olaf Scholz

HANGİ ÜLKELER KATILIYOR?

Topluluğun Prag'daki toplantısına;Türkiye, Sırbistan, Karadağ, Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Kosova, Bosna Hersek, Norveç, Liechtenstein, İsviçre, İngiltere, İzlanda, Ukrayna, Gürcistan, MoldovaErmenistan Azerbaycan lider seviyesinde davet edildi.

Toplantıyya Avrupa Birliği üyesi ülkelerden ise Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, GKRY, Hırvatistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, Yunanistan katılacak.

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!